Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Κριτική στη φλεβική θεωρία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Κριτική στη φλεβική θεωρία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 20 Νοεμβρίου 2017

Η ανώμαλη προσγείωση των Brave Dreams

Είναι γεγονός. Ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα της κλινικής δοκιμής που όλοι περιμέναμε. Με μια απλή εγγραφή, είναι πλήρως διαθέσιμα στον καθένα:
Efficacy and Safety of Extracranial Vein Angioplasty in Multiple Sclerosis

115 γενναίοι ονειροπόλοι κατάφεραν και ολοκλήρωσαν μια κυνηγημένη και κουτσουρεμένη κλινική δοκιμή. Ο αρχικός στόχος ήταν για 423 ασθενείς, αλλά λόγω χαμηλής προσέλευσης, προσαρμόστηκε στους 300 το 2014. Όμως, ούτε αυτός κατέστη δυνατός. Με χίλια ζόρια συγκεντρώθηκαν 177 ασθενείς, που μετά τον έλεγχο των περιορισμών της δοκιμής και τον απαραίτητο υπέρηχο για επιβεβαίωση του CCSVI (στους 47 δεν βρέθηκε!!!), μειώθηκαν στους τελικούς 115. Από τα 15 ιατρικά κέντρα που δήλωσαν συμμετοχή, μόνο τα 6 συμμετείχαν τελικά.

Ο Ζαμπόνι αναφέρει μερικούς λόγους για τη χαμηλή προσέλευση:
  1. Οι γιατροί δεν πρότειναν τη συμμετοχή των ασθενών τους λόγω κακής φήμης του CCSVI.

  2. Οι ασθενείς ήταν απρόθυμοι, γιατί η αναλογία 2:1 κανονικής προς fake αγγειοπλαστικής δεν τους ικανοποιούσε. Προτιμούσαν να έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να λάβουν κανονική αγγειοπλαστική.

  3. Επειδή πολλοί ασθενείς στην Ιταλία είχαν ήδη κάνει επέμβαση με ιδιωτικά μέσα, ήταν δύσκολο να βρεθούν κάποιοι χωρίς ανάλογη εμπειρία, κάτι που ήταν προαπαιτούμενο για τη συμμετοχή στη δοκιμή.
Σε όλους τους συμμετέχοντες έγινε αγγειοπλαστική με είσοδο καθετήρα από την αριστερή μηριαία φλέβα και έλεγχο της αζύγου και των δύο σφαγίτιδων φλεβών. 76 άτομα ήταν στην ομάδα για κανονική επέμβαση και 39 στην ομάδα για ψεύδο-επέμβαση. Το παράδοξο ήταν ότι σε 8 από τα 115 άτομα δε βρέθηκαν φλεβικές ανωμαλίες με αγγειογραφία!!! Τελικά, η ροή αποκαταστάθηκε σε 38 από τους 71 ασθενείς (54%) στους οποίους έγινε επέμβαση.

Με τέτοια εκκίνηση στην αφετηρία, τι να περίμενε κανείς στον τερματισμό;

Έτσι, λοιπόν, κύλισε η μελέτη και μετά την παρέλευση 12 μηνών μετρήθηκαν οι εστίες στη μαγνητική και υπολογίστηκε ένα σύνθετος δείκτης αναπηρίας που περιελάμβανε έλεγχο βάδισης, ισορροπία, χειρωνακτική δεξιότητα, υπόλοιπο ούρων μετά την ούρηση και οπτική οξύτητα. Έγινε η σύγκριση με αντίστοιχα δεδομένα που συλλέχθηκαν στη αρχή και βγήκαν τα παρακάτω αποτελέσματα:

  • 41% όσων δέχθηκαν αγγειοπλαστική βελτιώθηκαν στον σύνθετο δείκτη, ενώ στην ομάδα ελέγχου η βελτίωση έφτασε το 49%.

  • 68% των πρώτων δεν είχαν νέες η μεγεθυμένες Τ2 εστίες, ενώ στην ομάδα ελέγχου το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 57.
Ως εκ' τούτου, τα συμπεράσματα αποκαλυπτικά:

"Venous PTA has proven to be a safe but ineffective technique in treating CCSVI in about half of patients. The procedure cannot be recommended for treatment of patients with MS; no further double-blinded clinical studies are needed."

"Η φλεβοπλαστική με μπαλόνι έχει αποδειχθεί ασφαλής αλλά αναποτελεσματική τεχνική αντιμετώπισης του CCSVI στους μισούς ασθενείς περίπου. Η μέθοδος δεν μπορεί να προταθεί για την αντιμετώπιση ασθενών με ΠΣ. Δεν απαιτούνται άλλες διπλά τυφλές κλινικές δοκιμές."

...

Σάββατο 9 Σεπτεμβρίου 2017

ΧΕΝΦΑ Ζαμπόνι ή ΧΕΝΦΑ Schelling;

Τι καταλαβαίνει κάποιος όταν ακούει το ακρωνύμιο ΧΕΝΦΑ (CCSVI); Πώς θα εξηγούσε κάποιος με απλά λόγια τον μηχανισμό πρόκλησης βλάβης, σύμφωνα με τη φλεβική θεωρία;

Ίσως να μην είναι πολύ γνωστό παρά έξω, αλλά υπάρχουν δύο βασικά ρεύματα κάτω από την κοινή εννοιολογική ομπρέλα της φλεβικής θεωρίας για την ΠΣ: Η θεωρία του Ζαμπόνι και η θεωρία του Schelling.

O Schelling είναι ο εισηγητής της νέας προσέγγισης. Ο Ζαμπόνι τον μελέτησε, τον συμβουλεύτηκε, αλλά παρήγαγε μια διαφορετική θεωρία τροποποιώντας μια βασική ιδέα του Schelling. Αυτό που έγινε γνωστό στον ευρύτερο κόσμο είναι η ΧΕΝΦΑ κατά Ζαμπόνι. Και κατά την προσωπική μου γνώμη, οι αποκλίσεις από τον Schelling ήταν ακριβώς το αδύναμο σημείο της φλεβικής θεωρίας που επέτρεψε στην νευρολογική παράδοση να την αναχαιτίσει. Αυτό, σε συνδυασμό με μια σκόπιμη και επαναλαμβανόμενη παρερμηνεία από την αντίπαλη πλευρά για το τι σημαίνει φλεβική στένωση.

Κομβικό φαινόμενο για τη ΧΕΝΦΑ του Schelling είναι οι γρήγορες και βραχύβιες ροές αίματος προς το κεφάλι μέσω των σφαγίτιδων φλεβών. Οι ροές αυτές, που συχνά τις ονομάζει και κύματα πίεσης (pressure waves), είναι δυνατές λόγω της ανεπάρκειας των βαλβίδων στις σφαγίτιδες. Με απλά λόγια, επειδή οι βαλβίδες στο λαιμό μένουν μισάνοιχτες, αίμα του θώρακα ανεβαίνει απότομα προς το κεφάλι λόγω διαφοράς πιέσεως (σφίξιμο, σκύψιμο, στρίψιμο του κεφαλιού και συνδυασμός όλων αυτών). Επειδή σε κάποια άλλη φλέβα που διώχνει αίμα από το κεφάλι υπάρχει κάποιο εμπόδιο, το αίμα που μπαίνει μέσα από τις σφαγίτιδες δυσκολεύεται να αποχευτευτεί και εκτονώνει την ορμή του μέσα στο κεφάλι δημιουργώντας εστίες. Επομένως, η βίαιη επιστροφή αίματος είναι η βασική αιτία της βλάβης σύμφωνα με τον Schelling.

Αντίθετα, ο Ζαμπόνι αντικατέστησε τη βίαιη επιστροφή με την αργή απορροή. Πρότεινε το λιμνάζον αίμα με τον τοξικό σίδηρο ως βασική αιτία πρόκλησης βλάβης. Είπε, δηλαδή ότι επειδή το αίμα φεύγει αργά από το κεφάλι λόγω εμποδίων στις φλέβες, μερικές φορές κινείται τόσο αργά που σχεδόν λιμνάζει, κάνοντας τις φλέβες του κεφαλιού να φουσκώνουν, να ανοίγουν και να χύνουν τοξικό σίδηρο μέσα στο κεφάλι. Φυσικά, αποδέχτηκε πλήρως την ανεπάρκεια των βαλβίδων και εντόπισε και περιέγραψε μια σειρά από πιθανά εμπόδια μέσα στις φλέβες που ο Schelling είχε προβλέψει θεωρητικά.

Ο Schelling εξέφρασε εξ' αρχής τη διαφωνία του με τη μετατόπιση του βάρους από τη βίαιη επιστροφή στην αργή απορροή του αίματος. Εκ των πραγμάτων φαίνεται είχε δίκιο. Η πρόταση του Ζαμπόνι δεν έπεισε, γιατί αργή απορροή υπάρχει σε ένα σωρό καταστάσεις που όμως δεν οδηγούν σε ΠΣ. Μάλιστα, η αργή απορροή μπορεί να εξηγηθεί και με τα εμπόδια στη ροή που εισάγουν οι ίδιες οι εστίες, και γενικά όλες οι φλεγμονές, παρατηρήσιμες ή μη στη μαγνητική εξέταση, αφού πρόκειται εν γένει για πρηξίματα που συμπιέζουν τις φλέβες γύρω από τις οποίες εμφανίζονται. Ενάντια στη θέση της αργής αποχεύτευσης κολλούσε και το βασικό επιχείρημα των νευρολόγων, ότι δηλαδή το φλεβικό σύστημα έχει μεγάλη χωρητικότητα και τόσο πολύπλοκες διασυνδέσεις που σε τελική ανάλυση το αίμα θα βρει έναν τρόπο να "πάει από αλλού".

Έκαναν όμως και κάτι άλλο οι νευρολόγοι που θόλωσε τα νερά. Σκόπιμα ταύτισαν τις φλεβικές ανωμαλίες με το πλάτος των φλεβών αγνοώντας εντελώς τις βαλβίδες. Έλεγαν και αποδείκνυαν με υπέρηχο ότι το πλάτος των σφαγίτιδων φλεβών μπορεί να είναι μικρό και σε υγιείς, ότι δεν είναι σταθερό και ότι εν τέλει εξαρτάται από το πόσο διψασμένος είναι κάποιος. Απαντούσαν σε λάθος ερώτηση και δεν έλεγαν κουβέντα για βαλβίδες. Κι ας αποδείκνυε εκ των υστέρων ο Ζαμπόνι ότι υπάρχει δομικό πρόβλημα με τις βαλβίδες, κι ας ανακάλυπτε ο Σκλαφάνι υπερτροφικές, δυσκίνητες ή ενωμένες βαλβίδες σε όλους τους ασθενείς του με ενδοαγγειακό υπέρηχο. Η ρετσινιά της απάτης είχε ήδη κολλήσει.

Αν όμως είχε υπερισχύσει η θέση του Schelling, κανένας δεν θα μπορούσε να βγάλει κάποιον υγιή από μια απλή υπερηχολογική εξέταση, αφού το φαινόμενο της βίαιης επιστροφής δεν έχει προηγούμενο, είναι τυχαίο και απρόβλεπτο και η μη παρατήρησή του δεν θα σήμαινε και απουσία του. Θα μπορούσαμε να επιμείνουμε στην τοπολογία των εστιών στον εγκέφαλο και τη σπονδυλική στήλη, να δώσουμε έμφαση στα σημεία που η νευρολογία είναι αμήχανη να απαντήσει, όπως:

Τι είναι η υποτροπή; Τι είναι ύφεση; Γιατί σταματάει μια υποτροπή; Γιατί οι εστίες εμφανίζονται διαδοχικά και όχι όλες μαζί; Γιατί οι εστίες στη σπονδυλική στήλη προτιμούν τις πλευρές; Γιατί είναι συχνά συμμετρικές; Γιατί είναι περισσότερες στον αυχένα και λιγότερες όσο κατεβαίνουμε;

Σε όλα αυτά τα ερωτήματα ο Schelling δίνει πειστικές απαντήσεις και μάλιστα προτείνει και πειράματα. Πρώτα όμως ξεκαθαρίζει ότι το πρόβλημα ξεκινάει από το λεξιλόγιο της νευρολογίας. Όπως εκείνη η παρατήρηση που λέει ότι, αν βάλεις τη λέξη "μαγεία" στο λεξιλόγιό σου, τότε κάποτε μπορεί να φτάσεις να καις "μάγισσες".

Είναι κανείς εδώ που θα ήθελε να ακούσει περισσότερα;


Τρίτη 14 Μαρτίου 2017

Τα οφέλη της εξωκρανιακής φλεβικής θεραπείας βάσει των αναφορών τωνασθενών: μία Καναδική μελέτη.

Χαράς ευαγγέλια για τους νευρολόγους, αφού η δίχρονη παρακολούθηση ασθενών με σκλήρυνση που είχαν υποβληθεί σε αγγειοπλαστική (δεν αναφέρεται πού έγινε η επέμβαση για τον καθένα στην περίληψη) έδειξε, εκτός από κάποιες επιπλοκές λόγω της επέμβασης τους πρώτους μήνες, μία καταγεγραμμένη βελτίωση στο 40% των ασθενών, η οποία όμως δε διατηρήθηκε στο χρόνο.  Ως εκ τούτου, είκοσι τέσσερις μήνες μετά την επέμβαση, δεν εντοπίζονταν οι αναφερόμενες βελτιώσεις.

Patient-Reported Benefits of Extracranial Venous Therapy: British Columbia CCSVI Registry
Η εργασία είναι του Dr. Traboulsee, για τον οποίο έχουμε ξαναγράψει εδώ πως μελέτησε ασθενείς, συγγενείς αυτών και υγιείς, για να βρει πως το CCSVI δεν απαντάται ως κάτι ιδιαίτερο μόνο στους ασθενείς με σκλήρυνση, αφού στένωση της τάξεως του 50% και άνω εντοπίζεται και στις υπόλοιπες ομάδες ελέγχου.  Τότε, είχε λάβει επίσημη απάντηση από τον Dr. Zamboni, η οποία όμως δεν πρόβλήθηκε όπως έπρεπε από την ιατρική επιθεώρηση.  Για το χρονικό της ιστορίας, ακολουθήστε τον παρακάτω σύνδεσμο.  Εν συντομία, να θυμήσω πως η φλεβική στένωση δεν είναι στη μορφή της φλέβας, αλλά στη δομή της: δε μιλάμε για μικρές ή στενές φλέβες οπωσδήποτε, αλλά, πολύ συχνά, για μεγάλης διαμέτρου φλέβες με ενδοαυλιακά εμπόδια ροής.  Αυτά σίγουρα δεν είχαν εκτιμηθεί από τον Dr. Traboulsee, αφού απαιτείται IVUS.


Ωστόσο η ίδια ομάδα ετοιμάζει να δημοσιεύσει άλλη μία μελέτη, που σχολιάστηκε πρόσφατα στον βρετανικό Guardian.  Έκαναν οι ίδιοι τους αγγειοπλαστική σε 49 ανθρώπους, και ψευδοεπέμβαση σε 55 άλλους, χωρίς να γνωρίζουν γιατροί και ασθενείς ποιός είχε υποβληθεί σε τί.  Έναν χρόνο μετά, οι ασθενείς αξιολογήθηκαν στην κλινική και μαγνητική τους εικόνα και ναι, χαράς ευαγγέλια νο2 για τους νευρολόγους, δεν υπήρχε διαφορά στην εξέλιξη της νόσου στις δύο ομάδες.


Και σχολιάζει ο Dr. Traboulsee (μετάφραση δική μου): "Ελπίζουμε πως αυτά τα ευρήματα, που προέρχονται από μία προσεκτικά ελεγμένη, gold standard μελέτη, να πείσουν τους ανθρώπους με σκλήρυνση να μην επιδιώκουν την επέμβαση απελευθέρωσης, η οποία είναι μία επεμβατική διαδικασία με κίνδυνο επιπλοκών, καθώς και σημαντικό οικονομικό κόστος. [...] Ευτυχώς, υπάρχει μία πληθώρα θεραπευτικών επιλογών για τη σκλήρυνση, οι οποίες έχουν αποδειχθεί, μέσω αυστηρών μελετών, ασφαλείς και αποτελεσματικές στην επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου. [...] Αλλά υπάρχει ακόμη μία ομάδα υποστήριξης [εννοεί το ISNVD] που έχουν και συνέδριο μία φορά τον χρόνο με καλεσμένους ομιλητές, όπως τον Dr. Zamboni".

Να κλείσω το μπλογκ και να σας χαιρετήσω για πάντα διαγράφοντας ό,τι έχω γράψει; Μπα.  Θα πάρω το άλλο ενδεχόμενo.  Αυτό που λέει πως ακόμη δε μάθαμε να εκτελούμε τις επεμβάσεις σωστά, και έχουμε είτε επαναστενώσεις, είτε ανεπαρκείς διαστολές του μπαλονιού, είτε ελλιπείς διαγνώσεις.  Ψάχνοντας στο διαδίκτυο, βρήκα πως στη δεύτερη, υπο δημοσίευση μελέτη, του Traboulsee, και οι 104 ασθενείς είχαν στενώσεις σε σφαγίτιδες και/ή άζυγο, και θα ήθελα πάρα πολύ την εμπεριστατωμένη γνώμη ενός αγγειολόγου έστω και άσχετου με το ISNVD πάνω σε αυτό.

18 Μαρτίου κλείνω έξι χρόνια από την επέμβαση, δεν παίρνω φάρμακα, δεν πήρα ποτέ, δεν πάω στον καλύτερο νευρολόγο για συμβουλές, δεν κάνω υποτροπές, δεν έχω εστίες, και κανείς δε με πιστεύει.

Τετάρτη 13 Νοεμβρίου 2013

Το τέλος της σκλήρυνσης ή το τέλος του CCSVI?

Editorial δημοσιευμένο στην επιθεώρηση για την MS, με τίτλο: "Αντίο σε όλα: μία μικρή ιστορία του CCSVI".  Οι συγγραφείς του υπήρξαν αμφότεροι μέλη της συμβουλευτικής ιατρικής επιτροπής της Κοινωνίας για τη Σκλήρυνση κατά Πλάκας στον Καναδά.

Goodbye to all that: a short history of CCSVI

Πώς σας φαίνεται που, μέλη ιατρικής συμβουλευτικής επιτροπής όντες, επιλέγουν να ξεκινήσουν το αρθράκι τους με αναφορά στην Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων, υπονοώντας πως οι ασθενείς υπήρξαμε αρκετά αφελείς για να πιστέψουμε το απίθανο: ότι θεραπεύεται η MS?  Ω ναι, με παραμύθι αρχίζουν το άρθρο τους, κίνηση άκρως αντιεπιστημονική και υποτιμητική για τους ασθενείς.  Αλλά, θα μου πουν, αυτή είναι η δική μου ερμηνεία.

Η δική τους είναι πως μακάρι η μελέτη COSMO να "λήξει οριστικά" αυτή την υπόθεση του CCSVI, πως αν ήμασταν μία "λογική κοινωνία" δε θα χρειαζόμασταν καν την COSMO για να καταλάβουμε ότι το CCSVI είναι "φιάσκο", αλλά έλα που ζούμε στην εποχή των "συνδέσεων" και της "ιατρικής του facebook".

H θεωρία του CCSVI είναι "βιολογικά παράλογη" και αντιτίθεται στο "consenus" - τίνων τη συμφωνία; - πως υπάρχει μία "ανωμαλία ανοσοποιητικού".  Η μπλογκόσφαιρα - αχ, αυτό το κακό το ίντερνετ - άσκησε πιέσεις σε διάφορους οργανισμούς και ξοδεύτηκαν λεφτά για το CCSVI, αυτήν την θεωρία που νομίζει πως η σκλήρυνση είναι κάτι απλό.


The sudden emergence of a procedure that offered a tantalizingly simple and attractive solution to a complex problem.

Αυτό είναι, τελικά, το πρόβλημα: πως κάποιοι νομίζουν πως η σκλήρυνση είναι οπωσδήποτε δυσίατη. Δυσίατη την έκανε η αδυναμία μας να βρούμε την αιτία της, σωστά; Το "complex", λοιπόν, ως επιθετικός προσδιορισμός στο "πρόβλημα" δεν αφορά μία εγγενή ιδιότητα της σκλήρυνσης, αλλά έναν χαρακτηρισμό που τη συνόδευσε αναγκαστικά, όταν τόσα χρόνια έμενε άνευ αιτίας.

Ο επίλογός τους μου προκαλεί μόνο αποτροπιασμό. Αλλά και αυτός είναι η δική μου ερμηνεία:

"Θεωρώ δύσκολο η υπόθεση του CCSVI να συνεχίσει να δίνει ζωή σε κλινικές μελέτες που είναι ακριβές, πιθανόν επικίνδυνες, σχεδόν απίθανό να ελεγχθούν, και οι οποίες συνεχίζουν να απομακρύνουν την πολύτιμη χρηματοδότηση από υποσχόμενες περιοχές έρευνας οι οποίες μόλις ξεκίνησαν τα τελευταία χρόνια να προσφέρουν αληθινή ελπίδα σε όσουν υποφέρουν από MS".

Εννοεί κάτι σαν αλεμτουζουμάμπη; Να γελάσω;

Έριξα μπόλικα δάκρυα λύπης για την MS και χαράς για το CCSVI. Ούτε κι εγώ πίστευα πως σταματάει η MS, αλλά η πίστη μου δεν είχε, ευτυχώς, καμία σχέση με το τί η επιστήμη μπορούσε να καταδείξει. Τί να λέμε τώρα, τέσσερα χρόνια πριν κι εγώ τους πίστευα, αλλά τώρα, το 2013, τέτοιο πολεμικό παθος να ξεφορτωθούν το CCSVI δεν το περίμενα. Ντροπή τους. Να μην έχουν θεραπεύσει ποτέ ούτε έναν ασθενή και να γράφουν εκπέμποντας τόση βεβαιότητα.

Τρέμω στην ιδέα πως, αν δεν υπήρχε το CCSVI, θα ήμασταν στα χέρια τους.

Πέμπτη 5 Σεπτεμβρίου 2013

Μετα-ανάλυση: συσχέτιση CCSVI και MS.

Να μη γελιόμαστε.  Ενδείξεις εναντίον του CCSVI προκύπτουν μόνο από μελέτες με υπέρηχο.  Ο έλληνας Τσιβγούλης θέλει να προσθέσει λίγες ακόμη εδώ, επιχειρώντας μία μετα-ανάλυση 19 ερευνών με υπέρηχο, για να διαπιστώσει τί? Πως υπάρχει ετερογένεια στην ανίχνευση του CCSVI.  Eυχαριστούμε για την πληροφορία που έχουμε από το 2010.  Και είσαι και έλληνας γιατρός.  Και υπάγεται τον εαυτό σας στο Αττικόν Νοσοκομείο.


Μία προσεκτικότερη ανάγνωση των γιατρών που υπογράφουν τη μετα-ανάλυση με φέρνει στα ονόματα των Gold και Krogias.  Αυτών που λατρεύουν να μη βρίσκουν το CCSVI και να πουλάνε Tysabri και να προβλέπουν την PML στη Γερμανία.  Αυτές είναι δουλειές, όχι μπλεξίματα με αίματα και φλέβες.

Αν εξαιρέσουν, δε, όπως αναφέρουν, τις μελέτες υπερήχου του Zamboni και τις μελέτες γιατρών που εμπλέκονται στη θεραπεία του CCSVI και αρέσκονται να το βλέπουν αυτό ως αιτία της MS, τότε το CCSVI δεν έχει σχέση με την MS, λες και αν είσαι Ιταλός και βρίσκεις το CCSVI κάνεις ντε και καλά λάθος, ενώ αν είσαι Γερμανός και δεν το βρίσκεις, είσαι αντικειμενικός.  Συμπέρασμα: "τα ευρήματα αυτά συνηγορούν εναντίον της υπόθεσης πως το CCSVI είναι ο βασικός μηχανισμός της σκλήρυνσης.  Ενδεχομένως επικίνδυνες επεμβάσεις που επιχειρούν να βελτιώσουν τη φλεβική απορροή των ασθενών με σκλήρυνση και CCSVI θα πρέπει να αποθαρρύνονται σοβαρά εκτός κλινικών μελετών".  Ποιά ευρήματα, Τσιβγούλη;  Οι δεκαεννιά αναίμακτοι διαφορετικοί υπέρηχοι;

Our meta-analysis showed a positive association between CCSVI detected using previously proposed ultrasound criteria and MS, however with considerable heterogeneity among included case–control studies. The former association was substantially attenuated in our sensitivity analyses excluding studies that were carried out by the group that first described the potential causative role of CCSVI in MS or removing reports that included investigators who had also been involved in publications advocating endovascular procedures or eliminating investigations that were conducted in Italy. Our most conservative sensitivity analysis combining all exclusion criteria yielded no association between CCSVI and MS with no heterogeneity across the remaining studies. Our findings contradict a recent review from the original group underscoring a causative association between CCSVI and MS [Morovic and Zamboni, 2012].

Παρασκευή 14 Ιουνίου 2013

Επιστημονικές πολιτικές - από τα χαρακώματα του CCSVI

“Media, politics and science policy: MS and evidence from the CCSVI Trenches”

Οι περισσότεροι σε αυτό εδώ το μπλογκ δεν πέσαμε πάνω στο ccsvi χθες, αλλά εν τη γενέσει του.  Τον Οκτώβριο του 2009 έπαθα την υποτροπή που με οδηγούσε σιγά σιγά στη διάγνωση, και τον επόμενο μήνα, με την ύφεση προ των πυλών, κυκλοφόρησε το βίντεο του Ζαμπόνι στον Καναδά και το ενθουσιώδες άρθρο για το πως η αγάπη ενός επιστήμονα για τη γυναίκα του τον οδήγησε στην ανακάλυψη του CCSVI.  Θυμάμαι είδα το βίντεο κα περίμενα με δάκρυα συγκίνησης τον άντρα μου για να του πω "αυτό είναι, το βρήκαμε", αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία.


Από τον πολύπαθο Καναδά, τέσσερα χρόνια μετά - πέρασαν τόσα; - έρχεται ένα άρθρο-επισκόπηση του πώς εξελίχθηκε το CCSVI από τα μάτια τριών ανθρώπων: του δημοσιογράφου που κάλυψε για πρώτη φορά το θέμα, ενός νομικού που κρίνει τις τακτικές του κοινού, των ασθενών, και ενός γιατρού που μελετά τις ενδείξεις για λογαριασμό ενός πάνελ επιστημόνων στον Καναδά.


Από τη σκοπιά και των τριών, σύμφωνα με τον συγγραφέα του άρθρου, προκύπτει πως ίσως για πρώτη φορά στην ιστορία οι ασθενείς δε συμμετέχουν απλά σε διάλογο με γιατρούς, αλλά είναι αυτοί που βάζουν τα ερωτήματα που πρέπει να ερευνηθούν, αυτοί που κρίνουν επίσης ποιές είναι οι ενδείξεις για αξιολόγηση στη σκλήρυνση:




It is quite another to have the public at large set the policy agenda by first dictating specific questions that science should address, and then passing judgment upon what constitutes “evidence” in support of a particular conclusion.



Και οι τρεις δημιουργούν την εντύπωση πως οι ασθενείς βιάστηκαν να τρέξουν τις έρευνες, χωρίς καν να αφήσουν χώρο στους επιστήμονες να αποφασίσουν αυτοί αν υπάρχουν ενδείξεις για έρευνα, ή αν είναι ασφαλής η έρευνα.  Μάλιστα ρωτούν προς το τέλος:


"Σε ποιά βάση πρέπει να αποφασίσουμε να χρηματοδοτήσουμε την έρευνα για τη σκλήρυνση και όχι για δύο άλλες σημαντικές ασθένειες, τον καρκίνο και τις καρδιοπάθειες, που είναι δύο από τις βασικές αιτίες θανάτου στον Καναδά? Τί θα κάνουμε με σπάνιες, αλλά εξίσου άσχημες παθήσεις που ίσως δεν προκαλούν τον ίδιο βαθμό δημόσιας υποστήριξης, ή δεν ενθαρρύνουν το ίδιο αίσθημα συμπόνοιας του κοινού? Και τί θα κάνουμε με άλλες περιοχές έρευνας στη σκλήρυνση, στις οποίες οι ενδείξεις είναι ισχυρότερες?"


Αδυνατώ να κατανοήσω ποιές εννοεί στο τέλος, αλλά τόσο αυτός όσο και οι περισσότεροι θα θεωρήσουν πως, αφού το κείμενο το υπογράφει γιατρός, το κείμενο έχει ελάχιστες ανακρίβειες ή παρερμηνείες της πραγματικότητας.  Το CCSVI, λέει, απογειώθηκε στη μπλογκόσφαιρα.  Αναμφίβολα, θα συμπλήρωνα, και εμείς εδώ δεν είμαστε εξαίρεση.  Μόνο που για κάθε ανθρώπινη συμπεριφορά χρειάζεται ένα καλό κίνητρο, και μία σταθερή ενίσχυση αυτού του κινήτρου.  Το κίνητρο το είχα - μία καλή αγγειοπλαστική.  Η ενίσχυση προέκυψε στον χρόνο.  Αλλά και αυτό είναι μία άλλη ιστορία, δεν είναι αποδείξιμο γεγονός, δε στοιχειοθετεί καμία γενική αλήθεια.


Τουλάχιστο ο παιδίατρος - από Harvard παρακαλώ - στον οποίο πήγα πρόσφατα για κουβέντα επί των εμβολίων το είπε ξεκάθαρα: "ναι, εγώ είμαι υπέρ των εμβολίων, αλλά τί περιμένετε να σας πω; Δεν είμαι κι εγώ εκπρόσωπος αυτής της ιατρικής?"


Έχει μεγάλη σημασία η οπτική γωνία ενός ζητήματος, και αν πέσατε στο ccsvi χθες και όχι εν τη γενέσει του, χρειάζεται χρόνο να διαβάσετε όλα όσα έγιναν αυτά τα χρόνια, αλλά και τις παρελθούσες ενδείξεις, για να καταλάβετε γιατί η σκλήρυνση έγινε η ασθένεια το πρωτόκολλο διάγνωσης και θεραπείας της οποίας θα το αλλάξει μία γενιά ασθενών που επιμένει.  Ναι, κι εγώ θα ήθελα να είχαμε μια βαρετή και ήσυχη ζωή, με τις πιο βαρετές και φυσιολογικές φλέβες του κόσμου, αλλά δεν έχουμε.


Δεν είναι ότι το 2009 βρήκαμε την αιτία ενώ βαδίζαμε σε αυτήν την οδό για χρόνια και την πλησιάζαμε.  Είναι ότι έπεσε το μήλο ξαφνικά στο κεφάλι του Νεύτωνα-Ζαμπόνι, για καλή μας τύχη, ενώ κανείς δε μας είχε μιλήσει πριν για μήλα.  Ήταν η χειρότερη άγνοια: δεν ξέραμε τί αγνοούσαμε.


Δε θέλω να σκεφτώ τί θα γινόμασταν εμείς αν δεν έπεφτε το μήλο.


Κατάλαβες συγγραφέα μου γιατί πυροδοτήθηκε δημόσια συμπόνοια;  Γιατί οι 50.000 που έκαναν την επέμβαση ήδη, λόγω CCSVI, ένιωσαν βαθιά παραπλανημένοι από αυτό που κάθε φιλήσυχος αναγνώστης ονοματίζει επίσημη ιατρική.


Meanwhile, μέσα στο Matrix: ο σύλλογος περιχαρής πήγε εκδρομή στην Αγ. Μαρίνα να προσευχηθεί να βρεθεί η θεραπεία της σκλήρυνσης, ενώ το εμβόλιο με πρωτείνες μυελίνης που θα κυκλοφορήσει - στο μέλλον πάντα - αναζωπύρωσε τις ελπίδες πως το τέλος της σκλήρυνσης, αυτή τη φορά, είναι πραγματικά κοντά.

Κυριακή 23 Δεκεμβρίου 2012

Επιπλοκές της επέμβασης σχετίζονται με αύξηση του EDSS

Προτιμώ να τιτλοφορήσω έτσι το σημερινό άρθρο, γιατί αυτό ακριβώς συνέβη: ασθενής, η οποία διαγνώστηκε με αμφοτερόπλευρη στένωση των σφαγίτιδων και έκανε αγγειοπλαστική στην Πολωνία, κατέληξε με θρομβωμένη την αριστερή σφαγίτιδα, λόγω στεντ, και μετατοπισμένα και τα δύο στεντ της δεξιάς σφαγίτιδας προς την βραχιοκεφαλική και άνω κοίλη φλέβα.


Το αποτέλεσμα αυτής της δραστικής, προς το χειρότερο, αλλαγής στη ροή ήταν η απότομη αύξηση του EDSS από 4.5, πριν την επέμβαση, σε 6.



Serious Complication of Percutaneous
Angioplasty with Stent Implantation in
so Called “Chronic Cerebrospinal Venous
Insufficiency” in Multiple Sclerosis Patient


Προφανώς και υπάρχει μία αιτιακή σχέση ανάμεσα στο πολύ χειρότερο CCSVI και την πολύ χειρότερη MS.  Ωστόσο, οι συγγραφείς της εργασίας προσπερνάνε αυτό το δεδομένο, νευρολόγοι γαρ, τονίζοντας μόνο πως η έννοια CCSVI είναι αμφιλεγόμενη και οι επεμβάσεις πρέπει να αποφεύγονται.


Ως παρατηρήτρια του CCSVI εδώ και τρία χρόνια, διαπιστώνω πολλές παραλείψεις, πρώτα πρώτα από τη μεριά του Πολωνού γιατρού: έβαλε τρία (!) στεντ στις σφαγίτιδες, όταν ξέρουμε πως οι σφαγίτιδες έχουν διάμετρο που ποικίλλει, ανάλογα τη στάση του σώματος, και είναι συνεπώς πολύ εύκολο τα στεντ εκεί να αποτύχουν - μόνο εξαίρεση, όταν δεν έχει και πολλά να χάσει κανείς, τα στεντ σε θρομβωμένη σφαγίτιδα.  Έπειτα, οι συγγραφείς νευρολόγοι της εργασίας κάνουν το ίδιο λάθος που κάνουν και οι περισσότεροι νευρολόγοι: νομίζουν ότι το CCSVI αφορά στενές φλέβες.  Άπειρες φορές έχει ειπωθεί και δειχθεί πως οι πλέον προβληματικές φλέβες είναι συνήθως ευμεγέθεις και διογκωμένες, αλλά με προβληματικές βαλβίδες.  Τα γραφόμενά τους είναι δείγμα μηδαμινής μελέτης του φαινομένου του CCSVI.




Thinner calibre of vein does not automatically mean venous insufficiency and vice versa, large dilated veins do not mean adequate venous function.  Whole concept of endovascular treatment of venous insufficiency is incorrect and does not respect basic physiological and physical principles. Procedure itself can damage valve structures and alter their function.



Το μόνο στο οποίο θα συμφωνήσω είναι πως ναι, μία "αποτυχημένη" επέμβαση μπορεί να κάνει την MS πολύ χειρότερη, και αυτό κοστίζει σε φλέβες, κοστίζει σε χρόνο, σε υγεία και σε ψυχικό σθένος των ασθενών.  Μπορεί να βρήκαμε, ως φαίνεται, τη βασική αιτία της MS, αλλά δεν καταλήξαμε στον καλύτερο τρόπο αντιμετώπισης αυτής της αιτίας: τί θα κάνουμε, και ποιός θα το κάνει, στους ασθενείς που γίνονται πολύ χειρότερα μετά από μία επέμβαση;

Σάββατο 24 Νοεμβρίου 2012

Dr. Fabrizio Salvi: διεστραμμένος και προσβεβλημένος

Της aliki.

"Σκλήρυνση κατά πλάκας, Dr. Fabrizio Salvi: Διεστραμμένος και προσβεβλημένος.


Όπως πολλοί από εσάς θα θυμούνται καλά, κατά τη διάρκεια ενός επεισοδίου από το ρεπορτάζ στις 04/12/2011 ο νευρολόγος Δρ. Giancarlo Comi του Νοσοκομείου San Raffaele του Μιλάνου, κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης, πρόφερε βαριά λόγια κατά του Dr. Fabrizio Salvi, νευρολόγου στο Bellaria της Μπολόνια και κύριο βοηθό του καθηγητή Paolo Zamboni ο οποίος ανακάλυψε το CCSVI στη σκλήρυνση κατά πλάκας. Συγκεκριμένα αυτός ο γιατρός δήλωσε δημοσίως:


"Μα ο Salvi δεν είναι ένας νευρολόγος, είναι ένας διεστραμμένος με αυτή την ιδέα, δεν είναι νευρολόγος, αυτό όλο (CCSVI) είναι επιστημονικά ανύπαρκτο".


Αρκετοί άνθρωποι αργότερα έστειλαν μήνυμα στο Τάγμα των Γιατρών του Bergamo, στου οποίου το μητρώο είναι γραμμένος ο Comi (0000002015), ζητώντας τους να αξιολογήσουν τη σοβαρότητα των προτάσεων που διατυπώθηκαν κατά ενός συναδέλφου.


Τώρα, σχεδόν ένα χρόνο μετά από αυτές τις εκθέσεις (...) είναι επιτέλους εδώ η απάντηση του Τάγματος που ειλικρινά κοινοποιήθηκε στους ενδιαφερόμενους ότι "δεν αναγνωρίζεται ηθικό παράπτωμα που να δικαιολογεί περαιτέρω δράση" και διέταξε να μπει στο αρχείο.


Η απόφαση αυτή είναι πραγματικά απίστευτη, και θα πρέπει να υποβληθεί καταγγελία στον Ιατρικό Σύλλογο του Bergamo, στέλνοντάς τους ένα e-mail στη διεύθυνση: segreteria@omceo.bg.it [segreteria@omceo.bg.it] με θέμα "Διεστραμμένος και προσβεβλημένος" με το ακόλουθο κείμενο: "Εκφράζω όλο το θυμό μου για την επαίσχυντη θέση που εκφράζεται από το τάγμα σας στην υπεράσπιση του εγγεγραμένου σε σας Dr. Giancarlo Comi, ο οποίος έχει προσβάλει σοβαρά τον Dr. Fabrizio Salvi."


"Esprimo tutto il mio sdegno per la vergognosa posizione assunta dal vostro Ordine in difesa del vostro iscritto dott. Giancarlo Comi che ha gravemente offeso il dott. Fabrizio Salvi".


Στείλτε το mail σε γνώση της διεύθυνσης του ρεπορτάζ του Rai 3 (report@rai.it [report@rai.it]), και στη διεύθυνση της Eco di Bergamo ( redazioneweb@eco.bg.it [redazioneweb@eco.bg.it]) ( η φωνή του Bergamo ) και στη διεύθυνση της Εθνικής Ομοσπονδίας Ιατρικών Συλλόγων (redazione@fnomceoweb.omitech.it [redazione@fnomceoweb.omitech.it])."


*


Αυτή είναι μία από τις δράσεις των ιταλών ασθενών, στην οποία μπορείτε να συνδράμετε, αν θέλετε.


Μετάφραση από:
Dr. Fabrizio Salvi, pervertito e offeso

Δευτέρα 10 Σεπτεμβρίου 2012

CCSVI και ήπια MS.

Τον σεβασμό σας, παρακαλώ, ακολουθεί εργασία νευρολόγων από Αυστραλία, θέλω να είστε σοβαροί και στιγμή να μην χλευάσετε.

Chronic cerebrospinal venous insufficiency is not more prevalent in patients with mild multiple sclerosis: a sonographer-blinded, case-control ultrasound study

Καλά σκέφτηκαν τα παιδιά.  Σου λένε, "αν το CCSVI είναι αιτία της σκλήρυνσης, θα πρέπει να είναι ορατό και σε ασθενείς με EDSS χαμηλότερο του 2, ασθενείς με κλινικά μεμονωμένο επεισόδιο ή ήπια υποτροπιάζουσα σκλήρυνση, τόσοι και τόσοι κάνουν υπέρηχο και (δεν) το βρίσκουν, ας κάνουμε και εμείς να αποδείξουμε πως το CCSVI δεν υπάρχει αρχικά".


Πράγματι, και αυτολεξεί, έδειξαν πως


"Εβδομήντα ζευγάρια ασθενών-υγιών συγκεντρώθηκαν, με 11 άντρες και 59 γυναίκες σε κάθε ομάδα.  Μόνο ένας υγιής ικανοποιούσε τα κριτήρια CCSVI κατά Zamboni.  Ωστόσο, 19 ασθενείς και 13 υγιείς είχαν ανωμαλίες σαν αυτές που περιέγραψε ο Zamboni.  Η διαφορά, ανάμεσά τους, ήταν η μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης σε ασθενείς μίας αριστερής στενωμένης σφαγίτιδας, με εμβαδό διατομής μικρότερο του 0.3 cm2.  H διαφορά αυτή εξαλείφθηκε με τη χρήση πιο αυστηρού ορισμού της στένωσης.  Επιπλέον ανάλυση έδειξε πως υπήρχαν παραλλαγές της βαλβίδας σε εφτά ασθενείς και έναν υγιή.  Τα ευρήματά μας υποδεικνύουν πως το CCSVI, σύμφωνα με τα υπερηχολογικά κριτήρια Zamboni, δε βρίσκεται σε κλινικά μεμονωμένα επεισόδια και ήπια υποτροπιαζουσα σκλήρυνση, ένδειξη πως το CCSVI δεν έχει αιτιακό ρόλο στην MS.  Ωστόσο βρήκαμε εμφανείς παραλλαγές της σφαγίτιδας σε ασθενείς και με κλινικά μεμονωμένο επεισόδιο και με ήπια σκλήρυνση, γεγονός που χρήζει περαιτέρω έρευνας".


Τελικά παιδιά βρήκατε ή δε βρήκατε κάτι;  Έχετε ταλέντο να μας μπερδεύετε.

Τρίτη 14 Αυγούστου 2012

Cosmικές αμφιβολίες.

Και πάλι ευχαριστώ την Αλίκη για το κείμενο και τη μετάφραση.

Sclerosi Multipla e Metodo Zamboni

Σκλήρυνση κατά πλάκας και μέθοδος Zamboni, σοβαρές αμφιβολίες για τη μελέτη με το όνομα Cοsmo του AISM (ιταλικού συλλόγου για τη σκλήρυνση κατά πλάκας).


Ενώ ξεκίνησε ηδη η μελέτη Brave Dreams που προωθήθηκε από την περιφέρεια Emiglia Romana για τα αποτελέσματα των αγγειοπλαστικών επεμβάσεων στην Σκπ, καθώς και προτετοιμασίες για το επόμενο συμβούλιο Ectrims 2012 ( Ευρωπαικό συμβούλιο για την θεραπεία και την έρευνα στη Σκπ) που θα γίνει στη Lione από τις 10 έως τις 13 Οκτωβρίου 2012 του οποίου σπόνσορες είναι οι μεγάλες φαρμακευτικές εταιρίες, ο AISM (Ιταλικος συλλογος για την Σκπ) θα ανακοινώσει θριαμβευτικά στον τύπο τα αποτελέσματα της δικής του μελέτης με το όνομα Cosmo σχετικά με τη συσχέτιση του ccsvi με την Σκπ.


Δυστυχώς πρόκειται για αποτελέσματα ευρέως αναμενόμενα δεδομένου ότι ήδη τον Οκτώβριο του 2011 ο ίδιος o AISM επικοινώνησε με τον τύπο ενώ η μελέτη ήταν ακόμη σε εξέλιξη και ανακοίνωσε ότι «μέχρι σήμερα με βάση τα πρώτα αποτελέσματα η παρουσία του ccsvi παρατηρήθηκε συνολικά σε λιγότερο από το 10% των ατόμων που εξετάστηκαν».


Η μελέτη Cosmo γεννήθηκε το 2010 μετά από πίεση των ασθενών με Σκπ αλλά κατέληξε σχεδόν αμέσως στις παραιτήσεις του επιστημονικού συμβουλίου και του ίδιου του καθηγητή Zamboni, ο οποίος το Σεπτέμβριο του 2010 ξεκαθαρισε επιθετικά:


«Το πρωτόκολλο που αποφάσιστηκε να εφαρμοστεί από τον AISM για να επαληθεύσει τη θεωρία σχετικά με την προέλευση της ασθένειας και μια πιθανή θεραπεία, κινδυνεύει να μην καταφέρει να δείξει τίποτα λόγω κάποιων ελαττωμάτων της διαδικασίας».


«Ζήτησα να περιμένουμε κάποιους μήνες για να εκπαιδεύσουμε αυτούς που θα εργαστούν στην έρευνα και μου είπαν όχι.  Πρότεινα λοιπόν να μειώσουμε το δείγμα ώστε να γίνει η εξέταση μόνο από άτομα που είναι ήδη εκπαιδευμένα αλλά ακόμη κι αυτή μου η απαίτηση δεν έγινε δεκτή.  Μ’ αυτές τις συνθήκες η μελέτη κινδυνεύει να μην δείξει τίποτα γιατί ένας τεχνικός που δεν είναι εκπαιδευμένος δεν είναι σε θέση να βρει τις ανωμαλίες των αιμοφόρων αγγείων που κατά τη γνώμη μας βρίσκονται στη βάση της πολλαπλής σκλήρυνσης».


Ο γιατρός από τη Ferrara υποστηρίχθηκε από τον Erwin Stolz της Νευρολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου του Giessen της Γερμανίας: "Πρόκειται για έναν ειδικό στον κρανιακό υπέρηχο –επιβεβαίωσε ο Zamboni – καθώς για να παρουσιαστεί η μέθοδός μου οι εξετάσεις πρέπει να γίνουν στο λαιμό και στον θώρακα.  Ο σκεπτικισμός υπάρχει σε όλους τους συλλόγους για την Σκπ σε όλο τον κόσμο οι οποίοι χρηματοδοτούνται κυρίως από τις μεγάλες φαρμακευτικές εταιρίες".


Φτάνοντας στο σήμερα, η μελέτη του AISM θα κατέληγε σε σκέτη αντίθεση με τα αποτελέσματα κάποιων άλλων πρόσφατων ιταλικών μελετών που επιβεβαίωσαν τη συσχέτιση του ccsvi με την σκλήρυνση κατά πλάκας.


Παρουσιάζουμε μερικές:

Τον Αύγουστο του 2011 μια ομάδα από το ίδρυμα Don Carlo στο Μιλάνο την οποία συντόνισε ο Δρ. Pietro Maria Bavera δημοσίευσε στο επιστημονικό ιατρικό περιοδικό Acta phlebologica μια μελέτη με τίτλο: "Εξωκρανιακός φλεβικός υπέρηχος και η πιθανή συσχέτιση μεταξύ της χενφα και της Σκπ, μια μελέτη παρατήρησης που διεξήχθη σε 560 εξετάσεις", σύμφωνα με την οποία "τα αποτελέσματα που διατηρήθηκαν με βάση τα νούμερα και τις τυπολογίες των φλεβικών βαλβιδικών ανωμαλιών σε ένα ποσοστό καθοριστικά ενδιαφέρον μας κάνουν να σκεφτούμε ότι δεν είναι απλή σύμπτωση η πιθανή συσχέτιση της Σκπ και της ΧΕΝΦΑ".


Τον Οκτώβριο του 2011 μια πολυκεντρική ομάδα της οποίας ηγήθηκε ο καθηγητής Stefano Bastianello του Πανεπιστημίου της Pavia δημοσίευσε στο ιατρικό περιοδικό BMC Neurology μια μελέτη πάνω σε 710 ασθενείς με τίτλο: «Χρόνια εγκεφαλονωτιαία φλεβική ανεπάρκεια στην πολλαπλή σκλήρυνση, κλινικές συσχετίσεις από μια πολυκεντρική μελέτη» σύμφωνα με την οποία η ισχυρή συσχέτιση μεταξύ της ΧΕΝΦΑ και της Σκπ προτείνει ότι η παρουσία της ΧΕΝΦΑ μπορεί να προωθεί την περαιτέρω ανάπτυξη της Σκπ σε ασθενείς με ευαισθησία σε αυτοάνοσες ασθένειες και μπορεί να αυξήσει την σοβαρότητά της.


Υγ. Ανάμεσα στους εισηγητές αυτής της μελέτης ήταν και από την πλευρά της νευρολογίας ο καθηγητής Bergamaschi από το Πανεπιστήμιο της Pavia και ο καθηγητής Brescia Morra από το Πανεπιστήμιο Federico 2 της Νάπολης που συμμετείχε στη μελέτη Cosmo του ΑΙSM.


Toν Απρίλιο του 2012 μια ομάδα από την πολυκλινική του Πανεπιστημίου του Bari της οποίας υπεύθυνος ήταν ο καθηγητής Marco Matteo Ciccone που δημοσιεύτηκε στο ιατρικό περιοδικό Current Neurovascular research, εκπόνησε μια μελέτη πάνω σε 277 ασθενείς με τίτλο «Προφίλ υπερήχου ποιότητας multigate και μορφολογικές/αιμοδυναμικές παραλλαγές σε ασθενείς με Σκπ» σύμφωνα με την οποία "ο έγχρωμος υπέρηχος έχει μια αξία σημαντική στους ασθενείς με Σκπ στην έρευνα των ανωμαλιών στις σφαγίτιδες φλέβες και μια καλή αναπαραγωγιμότητα της διαδικασίας. Η Σκπ συσχετίζεται με τη ΧΕΝΦΑ αν και χρειαζονται περαιτέρω μελέτες".


Υγ. Στη μελέτη αυτή συμμετείχε και από την πλευρά της νευρολογίας η καθηγήτρια Trojano από τα Πανεπιστήμιο του Bari, που συμμετείχε επίσης και στη μελέτη Cosmo του ΑΙSM.


Τέλος, τον Αύγουστο του 2012 μια πολυκλινική μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Catania της οποίας ηγήθηκε ο καθηγητής Francesco Patti δημοσίευσε στο ιατρικό περιοδικό Plos One μια μελέτη σε 148 ασθενείς με τίτλο «Σκπ και ΧΕΝΦΑ, μια μελέτη τυχαίου ελέγχου βασισμένη στον πληθυσμό» συμφωνα με την οποία: "μεγάλη συχνότητα της ΧΕΝΦΑ βρέθηκε σε ασθενείς με Σκπ, και ήταν πιο εμφανής σε ασθενείς με προχωρημένη σκληρυνση, γεγονός που υποδηλώνει ότι η ΧΕΝΦΑ μπορεί να έχει σχέση με την αναπηρία στη σκλήρυνση κατά πλάκας".


Υγ. Ο κύριος εισηγητής αυτής της μελέτης ο καθηγητής Patti, συμμετείχε και αυτός στη μελέτη Cosmo.


Αυτές οι μελέτες δείχνουν χωρίς αμφιβολία ότι υπάρχει μια συσχέτιση μεταξύ της ΧΕΝΦΑ και της Σκπ, ενώ η μελέτη Cosmo δυστυχώς επιβεβαιώνει τις αρνητικές προβλέψεις του καθηγητή Zamboni πριν την αποχώρησή του από αυτήν το 2010.

Τρίτη 17 Ιουλίου 2012

Aaron Miller: το ιατρικά, κοινωνιολογικά και επικοινωνιακά αμφιλεγόμενο CCSVI

Είναι χαρακτηριστικό πως, τρία χρόνια μετά την ανακάλυψη του CCSVI, ο αντίλογος παραμένει α) το μεθοδολογικό σφάλμα του Zamboni να μην εκπονήσει μία τυφλή μελέτη, με ομάδα ελέγχου, β) η αδυναμία των άλλων μελετών με υπέρηχο να επαληθεύσουν το απίστευτο 100% specificity του Zamboni, γ) το γεγονός ότι δεν ξέρουμε τί θεωρείται μη φυσιολογικό στη φλεβική ανατομία, δ) η γνώση που έχουμε ότι όσοι χειρουργοί απολινώνουν μία ή δύο σφαγίτιδες στους ασθενείς, αυτοί δεν παθαίνουν κάτι δραματικό.


Αυτά επαναλαμβάνει για πολλοστή φορά ο Aaron Miller, προσθέτοντας ακόμη ένα: κανείς δεν είχε μιλήσει για κάτι σαν το CCSVI πριν τον Zamboni: "No previous descriptions of CCSVI have appeared" - σα να λέμε πως η βαρύτητα δεν υπήρχε πριν την συμπεράνει ο Νεύτωνας, ή σα να μην έχουμε διαβάσει τον Schelling - δηλαδή τον Αριστοτέλη, στο παράδειγμα της βαρυτικής θεωρίας.



Chronic Cerebrospinal Venous Insufficiency in Multiple Sclerosis—A Medical, Sociological, and Media Controversy


Ξέρετε ποιό θα θεωρούσα πραγματικό αντίλογο στο CCSVI? Και θα ήταν ο μόνος ουσιαστικός αντίλογος, και ο μόνος που θα με ενδιέφερε σαν ασθενή: να μου πουν οι καλοί επεμβατικοί που κάνουν φλεβογραφίες - γιατί κάθε σοβαρός ακτινολόγος γνωρίζει τους περιορισμούς του υπερήχου και δε συνιστά παρά φλεβογραφία - πως δε βρίσκει τη νοσολογική οντότητα του CCSVI στους ασθενείς, ή τη βρίσκει σε τόσο μικρό πληθυσμό ασθενών, που θα μπορούσαμε να συμπεράνουμε πως έτσι απαντάται και σε υγιείς, ή πως αυτά που βρίσκει και θεραπεύει με μπαλόνι δεν έχουν καμία επίδραση σε κανένα σύμπτωμα κανενός ασθενή.


Έως τότε, η συσχέτιση CCSVI και MS μέσω φλεβογραφίας αναδεικνύεται σε σχεδόν 100%, με τον IVUS να εντοπίζει περισσότερα του ενός προβλήματα στον ίδιο ασθενή, και διαφορετικούς Επεμβατικούς μεταξύ τους να καταγράφουν βελτιώσεις πάνω κάτω στα ίδια βασικά συμπτώματα CCSVI/MS.


Θα ήθελα ο Aaron Miller να με πείσει γιατί το CCSVI δεν υπάρχει.  Αν δε μπορεί να το κάνει, μπορεί απλά να αποσυρθεί σε νευρολογικές συμβουλές, και όχι σε αγγειακές. Αυτός φαίνεται να ενισχύει την άποψη των καναδικών ινστιτούτων υγείας, τα οποία τον Αύγουστο του 2010 απαγόρευσαν τις επεμβάσεις στους ασθενείς (είναι ωραίο να ζεις στον πολιτισμένο, εκδημοκρατισμένο κόσμο) - απόφαση που φαίνεται να αναθεώρησαν τον Νοέμβρη του 2011, όταν ζήτησαν προτάσεις για την εκπόνηση κλινικών μελετών για το CCSVI, έπειτα από πίεση ασθενών και πολιτικών.  Ο Miller βρίσκει αδικαιολόγητη μία τέτοια υπαναχώρηση:




It is difficult to understand from a purely scientific perspective the justification for undertaking a therapeutic trial at this time in view  of the fact that the preponderance of evidence that has emerged since the August 2010 statement has been negative.



Το CCSVI δεν υφίσταται ιατρικά, αλλά υφίσταται στα media και στην κοινωνία.  Ο Miller δεν παρέχει καμία επιστημονική εξήγηση εναντίον του CCSVI, παρά μόνο μία κοινωνιολογική περιγραφή της έκτασης που πήρε το CCSVI, ιδωμένη από τα μάτια ενός νευρολόγου:


"Ένα πράγμα παραμένει βέβαιο, ωστόσο.  Αυτό είναι η ξεκάθαρη αναγνώριση πως το CCSVI είναι ένα ιατρικό/κοινωνιολογικό φαινόμενο τεραστίων διαστάσεων στους ασθενείς με σκλήρυνση και στην ιατρική κοινότητα.  Ένα πλήθος παραγόντων συνέτρεξαν για να δημιουργηθεί η "τέλεια καταιγίδα".  Ο πληθυσμός των ασθενών με μία (ενδεχομένως) σοβαρή ασθένεια υπήρχε, και αυτοί που επηρεάστηκαν, οι οποίοι ήδη δυσπιστούσαν προς τη φαρμακευτική βιομηχανία, ελκονται φυσικά από την πιθανότητα μίας γρήγορης (και απλής) διόρθωσης του προβλήματος, παρά μίας μακρόχρονης (και συχνά αναποτελεσματικής) φαρμακευτικής θεραπείας.  Η έννοια του CCSVI εμφανίστηκε σε ένα σεβαστό περιοδικό που τυγχάνει ακαδημαικής αξιολόγησης, και ακολουθήθηκε από αναφορά για "επιτυχημένη" θεραπεία, η οποία έλαβε τον πολιτικά φορτισμένο τίτλο "επέμβαση απελευθέρωσης".  Επιπλέον, η σύζυγος του ιδίου βασικού συγγραφέα έχει σκλήρυνση.  Οι φωτιές ενισχύθηκαν από τη διάδοση της ιστορίας στα μέσα, τον τύπο, την τηλεόραση, το διαδίκτυο.  Η άνεση και ταχύτητα της αφιλτράριστης επικοινωνίας στα μέσα έριξε λάδι στη φωτιά.  Τέλος, η μη διαθεσιμότητα της αγγειοπλαστικής και η αντιλαμβανόμενη ως έλλειψη ευαισθησίας των συλλόγων για τη σκλήρυνση, ενθάρρυναν διαρκείς διαμαρτυρίες και απαιτήσεις."




One thing is certain, however. That is the clear recognition that CCSVI has been a medical/sociologic phenomenon of immense magnitude  in the MS patient and professional community. A variety of factors coalesced to create the “perfect storm”. A patient population with a (potentially) serious illness existed and those affected, already often distrusting the pharmaceutical industry, were naturally attracted to the possibility of a quick (and simple) fix rather than the long-term use of unpleasant (and often ineffective) drugs. The concept of CCSVI had been published in a respected peer-reviewed paper and followed by a report of “successful” therapy, which was given the politically-charged name “liberation procedure”. Furthermore, the paper’s principal author’s own wife has MS. The fires were fanned by the promulgation of the story by the mainstream media in print, television, and the Internet. The ease and rapidity of unfiltered communication through social media threw oil on the fire. Finally, the unavailability of the venoplasty procedure in some venues, as well as perceived initial insensitivity of MS Societies, fostered continued protest and demands.



Ωραία πάσα από τον Miller, για να αναφερθώ με ντροπή και αηδία στον ελληνικό σύλλογο ασθενών με σκλήρυνση.  Δείτε τί ξεστόμισε ο πρόεδρός τους (απέχω από συλλόγους για κάθε λόγο) σε συνέντευξη στην Athens Voice:




Η ΣΚΠ είναι ένα ταξίδι. Έρχεται ξαφνικά, αναπάντεχα, εμφανίζεται χωρίς ξεκάθαρο προορισμό. Είναι όμως ένα πολύ ωραίο ταξίδι αρκεί να ξέρεις να το απολαμβάνεις κάθε στιγμή.




Τα χίλια πρόσωπα μιας ασθένειας


Αλήθεια; Θα το επιλέγατε, δηλαδή, αυτό το ταξίδι, ακόμη κι αν δεν το είχατε; Ή μήπως το γεγονός ότι εξωραίζετε την κατάσταση σημαίνει ότι η κατάσταση είναι πραγματικά χάλια, οπότε ας το ρίξουμε στην ποίηση/θρησκεία/φιλοσοφία;  Ποιό ωραίο ταξίδι, έλεος, ποιόν κοροιδεύουν;  Και συντηρούν την εντύπωση στον νεοδιαγνωσμένο πως δεν είναι άσχημη τελικά η σκλήρυνση.


Εκτός αν μιλάμε για άλλη σκλήρυνση.  Η σκλήρυνση δεν είναι η νεαρή που μόλις διαγνώστηκε και "είναι ακόμη καλά", αλλά ο ασθενής που δεν περπατάει, δεν ελέγχει τα ούρα του, δεν αρθρώνει λέξεις καλά, δε μπορεί να καταπιεί το φαγητό χωρίς να πνιγεί, δεν κοιμάται τα βράδυα, τρέμει από σπαστικότητα συνέχεια, έχει κατάθλιψη, ζαλίζεται όλη μέρα και δε βλέπει.  Υπάρχει κανείς που θέλει να κάνει αυτό το ταξίδι;


Αυτή είναι η MS Society, κύριε Miller.  Άνθρωποι που πείστηκαν ότι η MS πρέπει ντε και καλά να παραμείνει ανίατη και άνευ αιτίας.  Έτσι είναι.  Όλα μπορούν να εξηγηθούν στον κόσμο, η θεωρία των υπερχορδών και των βρανών επίσης, αλλά όχι η MS.  Γιατί να εξηγηθεί, αφού είναι ανίατη;


Μακάρι να υπάρχουν φυσιολογικοί ασθενείς εκεί έξω, που βλέπουν το προφανές: πως είναι η ανεπάρκεια της νευρολογίας και του κάθε Miller αυτή που αναγκάζει τους αρρώστους να βλέπουν την αρρώστια τους σαν ένα αναγκαστικό, και μάλιστα ωραίο, ταξίδι, όταν όσοι κατέβηκαν μετά την αγγειοπλαστική από το καράβι, που στην πραγματικότητα λέγεται ΧΕΝΦΑ και όχι ΣΚΠ, με φόβο λένε πως δε θέλουν να ξανα ανεβούν εκεί πάνω.


Σοβαρευτείτε: η σκλήρυνση δεν είναι καθόλου ωραίο ταξίδι, και τί θα πει να ξέρεις να την απολαμβάνεις;  Είναι κακό να θέλω να την ξεφορτωθώ;  Μήπως είμαστε λιγότερο "καλοί χριστιανοί" έτσι, που τολμάμε να μη θέλουμε να ταλαιπωρούμαστε;


Ο Miller υπονοεί πως κακώς τα έχουμε με τις MS Societies και κακώς νομίζουμε πως αυτές δε μας προστατεύουν.  Αν τον πιστεύεις, μπορείς να συνεχίζεις να τον αμοίβεις και αυτόν και κάθε άλλο κορυφαίο του είδους τους με πολλά δολάρια για μία επίσκεψη που ξεκινάει από τη βάση ότι η σκλήρυνση είναι αυτοάνοση, αλλά άνευ αιτίας και θεραπείας, και στην οποία επίσκεψη ο βασικός αντίλογος για το CCSVI είναι ότι το φαινόμενο γιγαντώθηκε στα μέσα - τα ίδια μέσα που χρησιμοποιεί και αυτός για να γράψει ένα opinion article, και όχι μία επιστημονική εργασία, για το CCSVI.

Δευτέρα 14 Μαΐου 2012

Dr. Baracchini: "να μη γίνονται οι επικίνδυνες αγγειοπλαστικές".

Ο Dr. Baracchini, νευρολόγος με έδρα την Πάδοβα (Ιταλία), ενεργό μέλος της Ευρωπαϊκής Νευροακτινολογικής Εταιρείας, βοηθός εκδότη του BMC Neurology και σύμβουλος της Pfizer και της Novartis, ανάμεσα σε άλλες, είναι ξεκάθαρος:




To this day, a scientifically  sound  validation  of  each  of  the  five  criteria proposed  by  Zamboni  for  the  diagnosis  of  CCSVI  is  missing, not  to  mention  their combined  application.  Concurrently, there is growing evidence which rejects the role of CCSVI in  the  pathogenesis  of  MS  and  which  suggests  that  the  proposed CCSVI criteria are questionable due to miscitation, manipulation  of  known  data  and  methodological  flaws.  Thus, any  potentially  harmful  interventional  treatment  such  as transluminal  angioplasty  and/or  stenting  should  be  strongly discouraged,  not  only  for  the  lack  of  any  evidence,  but  also for the risk of serious peri-procedural complications.



"Έως σήμερα, δεν υπάρχει μία επιστημονικά λογική ταυτοποίηση για καθένα από τα πέντε κριτήρια που πρότεινε ο Ζαμπόνι για τη διάγνωση του CCSVI, για να μην αναφέρουμε τη συνδυασμένη τους χρήση.  Αντίθετα, υπάρχουν αυξανόμενες ενδείξεις που απορρίπτουν τον ρόλο του CCSVI στην παθογένεση της σκλήρυνσης, και που υπονοούν πως τα προτεινόμενα κριτήρια CCSVI είναι αμφισβητήσιμα εξ αιτίας της παράφρασής τους, της λανθασμένης χρήσης γνωστών δεδομένων και των μεθοδολογικών σφαλμάτων.  Συνεπώς, κάθε ενδεχομένως επιζήμια επεμβατική θεραπεία όπως η ενδοαγγειακή αγγειοπλαστική και/ή η τοποθέτηση στεντ πρέπει να αποθαρρύνεται σοβαρά, όχι μόνο λόγω έλλειψης ενδείξεων, αλλά ακόμη λόγω του κινδύνου από σοβαρές, σχετικές με την επέμβαση, επιπλοκές".


Fact or fiction? CCSI


Μεγάλα παιδιά είμαστε, παραθέτουμε πάντα και τη γνώμη της άλλης πλευράς για να την κρίνουμε.  Αλλά δεν καταλαβαίνουμε τί σχέση έχει η ύπαρξη του CCSVI με την αδυναμία του υπερήχου να το εντοπίσει;  Να συμφωνήσουμε πως είναι άχρηστος ο υπέρηχος, και ανεπαρκή τα κριτήρια του Ζαμπόνι.  Πώς αυτό συνδέεται με "επικίνδυνες επεμβάσεις που πρέπει να αποφεύγονται;"


Όμως ο εν λόγω κύριος έχει και άλλους λόγους να φωνάζει, και να παρασέρνει μαζί του νευρολόγους που χαίρονται στην πιθανή απαγόρευση της αγγειοπλαστικής.  Ο Baracchini, το 2011, είχε πραγματοποιήσει και φλεβογραφία σε έξι ασθενείς με σκλήρυνση - μόνο σε αυτούς βρήκε δύο τουλάχιστο κριτήρια στον υπέρηχο.  Η επεμβατική φλεβογραφία, κατά Baracchini, ήταν προβληματική μόνο σε έναν ασθενή, ο οποίος είχε αμφοτερόπλευρη στένωση στις σφαγίτιδες.


Progressive multiple sclerosis is not associated with chronic cerebrospinal venous insufficiency.


Πολλά τα ερωτήματα:


- με ποιά πρότερη εμπειρία πραγματοποίησε φλεβογραφία;


- ξέρει τί ψάχνει ακριβώς, όποιος πραγματοποιεί φλεβογραφία;


- διαθέτει IVUS?


- αξιολόγησε τη ροή, ή μόνο τις στενώσεις;


- είχε προκατάληψη υπέρ του "να μη βρει;"


- σε αυτόν που βρήκε στενώσεις, θεωρεί το εύρημα τυχαίο και φυσιολογικό;


Συνοψίζοντας υπέρηχο και φλεβογραφία, ο Baracchini έγραψε λίγες μέρες πριν:


"κανένα κομμάτι της θεωρίας του CCSVI δεν υποστηρίζεται από σοβαρές επιστημονικές ενδείξεις.  Το CCSVI φαίνεται να είναι μία αταυτοποίητη (εξωγήινη) κατάσταση και η ύπαρξή του θα πρέπει να αμφισβητηθεί οπωσδήποτε.  Επιπλέον, καμία αποδεδειγμένη θεραπευτική επίδραση της επέμβασης "απελευθέρωσης" δεν έχει δειχθεί μέχρι σήμερα".


CCSVI: no meaning, no fact


Υποψιάζομαι πως αν μου είχε κάνει υπέρηχο και φλεβογραφία ο Baracchini, δε θα μου είχε βρει τίποτα.  Κι εγώ σήμερα θα έκανα Avonex, το κεφάλι μου θα κόντευε να σκάσει, αλλά το ccsvitalk δε θα υπήρχε σε αυτόν τον πλανήτη.

Πέμπτη 10 Μαΐου 2012

Προειδoποιητική επιστολή του FDA στον Dr. Mehta

Ο Dr. Mehta διενεργούσε κλινική μελέτη αγγειοπλαστικής και είχε βρει, σε πρώιμα αποτελέσματά της, 100% συσχέτιση CCSVI και MS και συμπτωματική ανακούφιση σε ασθενείς που υποβάλλονται σε μπαλονάκι.


Τώρα όμως η μελέτη του έπαυσε, καθώς ο FDA του απέστειλε προειδοποιητική επιστολή καταγγέλοντας το γεγονός ότι χρησιμοποιούσε, στη μελέτη του, "significant risk devices".  Με αυτόν τον τρόπο αναφέρονται στα μπαλόνια, η χρήση των οποίων απαιτούσε πρότερη έγκριση του FDA, καθώς είναι άγνωστο αν η χρήση τους φέρει οφέλη που υπερτερούν των κινδύνων, αν είναι επιστημονικά επιβεβλημένη και αν έχουμε λόγους να πιστεύουμε πως θα είναι και αποτελεσματική.


Warning Letter


Μα πώς θα καταλήξουμε πάνω στη χρησιμότητα ή μη της αγγειοπλαστικής αν... δε χρησιμοποιηθούν μπαλόνια αγγειοπλαστικής σε ασθενείς;  Δεν ήταν ενήμερος ο FDA πως αυτό θα γινόταν;  Ή εννοούν πως του είχαν δώσει έγκριση για φλεβογραφία, αλλά όχι για αγγειοπλαστική χωρίς νέα αίτηση εκ μέρους του γιατρού πως θα χρησιμοποιήσει "εργαλεία σημαντικού κινδύνου";

Δευτέρα 23 Απριλίου 2012

Παιδιατρική MS και CCSVI

Τα παιδιά και οι έφηβοι που έχουν διαγνωσθεί με σκλήρυνση εμφανίζουν όντως συχνά και φλεβικές στενώσεις, λέει μία έρευνα, αλλά όχι αποκλειστικά, καθώς το ίδιο εύρημα συναντάται και σε υγιείς συνομηλίκους.


Frequent but nonspecific venous narrowing in paediatric multiple sclerosis


Η αδυναμία της έρευνας, και πρόκειται για μεγάλη αδυναμία, είναι πως βασίστηκε σε μαγνητική φλεβογραφία, και όχι σε αξιολόγηση της ροής και των αιμοδυναμικών διαταραχών, που ελάχιστες αμφιβολίες έχουμε πια ότι διακρίνουν την MS.


Oi 64 ασθενείς ελέγχθησαν τους πρώτους τέσσερις μήνες από τη διάγνωσή τους έναντι 54 υγιών.  Η σύγκριση έγινε στη βάση τριών ποσοστών στένωσης: από 0-50%, από 50-80% και από 80-100% στένωση.




Three groups were defined and a ‘relative’ stenosis value (SV) assigned to each group: (1) 0–50% vessel narrowing → SV 0, (2) 51–80% vessel narrowing → SV 1 and (3) >80% vessel narrowing → SV 2. The venous SV score was determined by summation of the SV of both sides.  In both groups we saw a high prevalence of venous narrowing displayed by a mean SV score of 2.6 (SD 1.3) in the MS group and 2.9 (SD 1.2) in the control group. Only six paediatric MS patients and three controls did not show any internal jugular vein narrowing. In contrast, 20 MS patients and 20 controls presented with bilateral internal jugular vein narrowing above 80%. Differences between the two cohorts were not statistically significant. No correlation was found with the clinico-neurological parameters of disease.



Όπως λένε και οι ίδιοι στον επίλογό τους, δεν ξέρουν αν οι συχνές στενώσεις των παιδιών με MS έχουν και αιμοδυναμικό αντίκτυπο, καθώς η ροή δεν αξιολογήθηκε.  Μα αυτή θα έκανε, νομίζω, όλη τη διαφορά.




Owing to the retrospective design of the study, we could not conduct any dynamic flow measurements and cannot judge whether narrowing of the internal jugular vein caused a stasis or reflux of blood flow into the cerebral veins. It seems unlikely that each narrowing causes haemodynamical disturbances; more likely, we saw anatomical variants without pathophysiological significance, 5 and thus considered the apparent narrowing a variant within the normal spectrum.  Since venous narrowing was equally abundant in controls, a pathognomonical significance for MS is improbable.



Αν κάποιος έκανε επεμβατική φλεβογραφία και μετρούσε ταχύτητες ροής σε παιδιά με MS, και μας έλεγε ότι δεν υπήρχε καμία αιμοδυναμική διαταραχή, τα πράγματα θα ήταν διαφορετικά.  Το επιχείρημα της μαγνητικής δυστυχώς δεν είναι καθόλου ισοδύναμο.

Παρασκευή 30 Μαρτίου 2012

Mouse model for CCSVI

Ligation of the Jugular Veins Does Not Result in Brain Inflammation or Demyelination in Mice

Σε είκοσι θηλυκά ποντικάκια αποφράχθησαν και οι δύο σφαγίτιδες, σε οχτώ προκλήθηκε πειραματική αλλεργική εγκεφαλοπάθεια, και δεκαπέντε μελετήθηκαν με τις σφαγίτιδές τους σώες.


Τα σαράντα τρία ποντικάκια παρακολουθούνταν τουλάχιστο τρεις φορές την εβδομάδα για μέτρηση βάρους, ως ένδειξης, ανάμεσα σε άλλα, βλάβης ή ασθένειας, επί έξι μήνες.


Παρατηρήσεις:


Η απολίνωση των σφαγίτιδων φλεβών καταλήγει σε στένωση και παράπλευρο δίκτο (εικόνα αξονικής φλεβογραφίας στους πέντε μήνες μετά την απολίνωση).


Η απολίνωση των σφαγίτιδων φλεβών αλλάζει την αιμοδυναμική.  Σύμφωνα με τους συγγραφείς, η απολίνωση δεν επέφερε μόνο δομικές αλλαγές, αλλά και αλλαγές στη ροή - η απολίνωση, δηλαδή, κατέληξε όντως σε ανεπάρκεια:




The JVL group demonstrated significantly increased cerebral retention of nuclear perfusion agent, Tc-99m-exametazime, compared to the sham group.


Together with the structural abnormalities seen on CT venograms, these results confirm that we have established a mouse model of chronic cerebral venous insufficiency.



Όμως: η ανεπάρκεια δεν κατέληξε σε ρήξη του αιματεγκεφαλικού φραγμού, και δεν εντοπίστηκαν απομυελινωτικές εστίες στη λευκή ουσία.


Συνεπώς: η ανεπάρκεια, στα ποντίκια, δεν προκάλεσε φλεγμονή ή απομυελίνωση.  Ιστοπαθολογική ανάλυση του εγκεφάλου πέντε μήνες μετά την απολίνωση δεν έδειξε δράση μακροφάγων/μικρογλοίας.


Ταυτόχρονα, τα ποντικάκια που θυσίασαν τις σφαγίτιδές τους ήταν χωρίς νευρολογικά σημεία κατά τη διάρκεια της μελέτης, και χωρίς απώλεια βάρους.


Οι Αμερικανοί ερευνητές δέχονται πως το μοντέλο τους δεν είναι τέλειο: τα ποντίκια δεν είναι δίποδα, σε όρθια θέση, ούτε τόσο κινητικά όσο ο άνθρωπος - αν και πιστεύουν πως η ταυτόχρονη απολίνωση των δύο σφαγίτιδων στα τρωκτικά θα έπρεπε να δώσει σημεία που θα εξομάλυναν τις διαφορές μεταξύ των ειδών, αν η ανεπάρκεια σχετίζεται με απομυελίνωση.


Δικές μου απορίες:


- Πόσοι ασθενείς με CCSVI έχουν ανεπάρκεια λόγω απολίνωσης και όχι λόγω βαλβιδικής στένωσης που δεν επηρεάζει τη διατομή του υπόλοιπου αγγείου, αλλά, αντίθετα, αφήνοντάς το ανοιχτό, επιτρέπει μεγαλύτερη παλινδρόμηση και επιδείνωση στον χρόνο;


- Πώς είμαστε βέβαιοι ότι τα ποντίκια δεν είχαν πονοκέφαλο, μούδιασμα ή κόπωση, ή ακόμη και προβλήματα ύπνου; Αν ορίζουμε τη σκλήρυνση μόνο μέσω των φλεγμονωδών εκδηλώσεών της, είναι σα να παραγνωρίζουμε την βαθμιαία επιδείνωση που υπάρχει σε ασθενείς ακόμη και άνευ υποτροπών/εστιών.


- Μία σταθερή διαφωνία του Dr. Schelling με τον Dr. Zamboni αφορά την επικινδυνότητα του venous reflux, σε σχέση με το venous stasis (o Schelling θεωρεί το δεύτερο λιγότερο επικίνδυνο).  Διαβάστε τί μας είχε γράψει προσωπικά σε παλαιότερη ερώτηση:




In venous stagnation, permanent «vein» damage – what is actually affected are all the venules throughout the affected drainage system – is normally relieved by the development of venous collaterals. Venous stagnation not producing irreversible destruction from the start thus usually damages the involved structures but in a transient way.
«Chronically» recurring venous flow inversions, however, damage first large caliber veins. This kind of damage actually tends to become, on account of a continual widening of the vascular pathways being intermittently burdened by venous flow inversions, ever more severe.



Αν και η δική του θεωρία παραμένει επίσης αναπόδεικτη, βάσει αυτής προκύπτει πως το πρόβλημα στη σκλήρυνση είναι πάντα μεγαλύτερο όταν υπάρχει παλινδρόμηση, και όχι όταν υπάρχει στάση αίματος.  Μία απολινωμένη σφαγίτιδα δεν προκαλεί την παλινδρόμηση που προκαλεί μία ευμεγέθης σφαγίτιδα με ανώμαλη βαλβίδα.


- Το CCSVI, όταν αποδειχθεί, θα οριστεί μάλλον ως σύνδρομο και όχι ως την ασθένεια που ψάχνουν οι ερευνητές στο μοντέλο των ποντικιών.  Το CCSVI δεν αφορά πλέον μόνο στενώσεις σφαγίτιδων φλεβών, αλλά μία συστηματική φλεβική παθολογία στον λαιμό, τον θώρακα και την κοιλιακή χώρα.


Αυτό που μου λέει η έρευνα, τελικά, είναι πως η απολίνωση των σφαγίτιδων στα ποντικάκια δεν προκάλεσε κάτι ορατό στον παρατηρητή τους σε έξι μήνες.  Όμως προκάλεσε ανεπάρκεια και ανώμαλη αιμοδυναμική.


Κυριακή 11 Μαρτίου 2012

Το CCSVI των νευρολόγων: μία φάρσα των media

Με πληγώνει, και με θυμώνει, και με στενοχωρεί. Νευρολόγοι με επιρροή, από το Ηνωμένο Βασίλειο, να βγάζουν βίντεο με θέμα το CCSVI ως άλλη μία θεωρία συνωμοσίας, που τρέφεται από το διαδίκτυο και κάνει κακό στην "αληθινή επιστήμη".


Για την ακρίβεια, το ολιγόλεπτο βίντεο που σας παραθέτω σχεδιάστηκε από νευρολόγο για να λάβει μέρος σε debate με θέμα "Πρέπει οι νευρολόγοι να συμμετέχουν σε χώρους κοινωνικής δικτύωσης (facebook, twitter, blogs, wikis, websites etc.) με σκοπό να εμποδίζουν την περαιτέρω εξάπλωση της φάρσας των μίντια που λέγεται CCSVI?".  Δύο νευρολόγοι συμμετείχαν σε αυτό το debate, ένας ο Gavin Giovannoni, εμπνευστής του βίντεο, που έλεγε πως ναι, πρέπει να συμμετέχουν, και άλλος ο Colin Mumford, με την αντίθετη γνώμη.  Το debate τους παρουσιάστηκε στο UK MS Debating Society meeting.


Prof. Hobart and CCSVI


Η εικονική αντιπαράθεση ασθενούς/γιατρού βασίζεται στην προϋπόθεση πως πρέπει να ρωτήσεις τον νευρολόγο για να λάβεις την έγκριση να προβείς σε αγγειοπλαστική.  Ο νευρολόγος του animation λέει πως θα ενημερώσει την ασθενή του για το αν θα μπορούσε να κάνει αγγειοπλαστική μόνο όταν πειστεί για την εγκυρότητα της τεχνικής αξιολόγησης του CCSVI (validity of measurement technique): τί σημαίνει ανεπάρκεια, αν είναι αξιόπιστη μία μέτρησή της όσες φορές και να γίνει στον ίδιο ασθενή, αν είναι αξιόπιστη όταν γίνεται σε διαφορετικούς ασθενείς μέσα στην ίδια μέρα ή όταν διαφορετικοί γιατροί εξετάζουν τον ίδιο ασθενή.


Ωραία και θεμιτά ερωτήματα, αν και αποδεικνύουν μία εξαιρετική αυστηρότητα απέναντι στο CCSVI όταν η αυτοανοσία έχει κυριαρχήσει πάσχοντας ήδη από έλλειψη αποδείξεων.  Ωστόσο δεν κατανοώ γιατί πρέπει να είναι νευρολόγος, και όχι ακτινολόγος ή συνεργασία των δύο, αυτός που πρέπει να αποφασίσει εάν ένας ασθενής με MS μπορεί να κάνει επέμβαση ή όχι.


(Για να μη σχολιάσω ότι η αναπαράσταση της ασθενούς στο βίντεο εξαντλείται σε εριστικές προτάσεις και όχι σοβαρό αντίλογο).


Επιβεβαιώνεται η ρήση του Zamboni πως μέχρι στιγμής κάθε αντίλογος από την άλλη πλευρά βασίζεται σε γνώμες και απόψεις, και όχι επιστημονικά δεδομένα.


Το απεχθέστερο είναι πως ο νευρολόγος που επινόησε το βίντεο, στην προσωπική του ιστοσελίδα, συγκρίνει το CCSVI με τις θεωρίες συνωμοσίας σχετικά με το AIDS, τονίζοντας πως η απόκλιση από τη φαρμακευτική αγωγή χάριν μίας επέμβασης έχει φέρει και νοσηρότητα και θνησιμότητα.


Losing the debate on social media


Τα μεταφέρω εδώ για να έχω να τα θυμάμαι - και για να έχουμε και διαθέσιμα απτά στοιχεία κάθε φορά που κάποιος ισχυρίζεται πως ο νευρολογικός αντίλογος στο CCSVI είναι επιστημονικός και δίκαιος.


Α, και για την ιστορία: το debate των νευρολόγων έληξε υπέρ του δεύτερου γιατρού.  Οι νευρολόγοι δεν πρέπει να συμμετέχουν σε χώρους κοινωνικής δικτύωσης για να παύσουν τη φάρσα του CCSVI.  Τίποτα.  Καμία συμμετοχή.  Καλύτερα να το αγνοήσουν πλήρως.

Σάββατο 7 Ιανουαρίου 2012

Το πλασέμπο κάνει τη διαφορά;

Θα θυμάστε μελέτη των Zamboni, Zivadinov, Salvi et al, η οποία δημοσιεύτηκε το καλοκαίρι σε επιθεώρηση Αγγειακής και Ενδοαγγειακής Χειρουργικής, με τον τίτλο Venous Angioplasty in Patients with MS: Results of a Pilot Study - θα τη βρείτε και εδώ, στο αρχείο του Αυγούστου.


Σε αυτή τη μελέτη, 15 ασθενείς με την υποτροπιάζουσα μορφή της νόσου χωρίστηκαν σε δύο ομάδες: οι οκτώ έκαναν αγγειοπλαστική αμέσως, ενώ οι έξι έκαναν αγγειοπλαστική έξι μήνες μετά τους πρώτους.  Και οι 15 συνέχισαν να λαμβάνουν την προηγούμενή τους αγωγή.


Έναν χρόνο μετά, οι δύο ομάδες συγκρίθηκαν μεταξύ τους.  Συνολικά, υπήρξε βελτίωση σε σχέση με την αρχική τους κατάσταση, αλλά όπως είναι αναμενόμενο η ομάδα που έκανε αμέσως αγγειοπλαστική είχε λιγότερες Τ2 εστίες από τη δεύτερη ομάδα.  Οι υποτροπές επίσης μειώθηκαν κατά 80% στην πρώτη ομάδα.


Αμέσως μετά τη δημοσίευση της μελέτης του Zamboni, εστάλη επιστολή από Γερμανούς νευρολόγους (Mayer, Ziemann) στην ίδια επιθεώρηση, διατυπώνοντας μομφή εναντίον της μη τυφλότητας όλων των αγγειοπλαστικών του Zamboni και, κατά συνέπεια, μομφή εναντίον του CCSVI, όπως αυτό θεραπεύεται.




As a consequence of these methodological and ethical concerns, practice statements (like those recently published by the EFNS- and ENS Multiple Sclerosis Scientist Panel and ECTRIMS Executive Committee) are essential, given the prominence accorded to lay discussions regarding the CCSVI hypothesis in the print media, internet blogs and social networks. A lack of scientific evidence has been substituted by emotional testimonials from treated patients, leading to the development of a lucrative industry of dubious ‘CCSVI-centres’ who are eager to respond to patient demands by offering them ‘liberation’ (according to Zamboni) at costs ranging from $6400 to $9800 but without any serious or independent corroborative scientific evidence. The consequence of this unprecedented, erratic development in modern medicine presents the medical community with a two-fold challenge; namely that of maintaining scientific rigor regarding the performance and interpretation of CCSVI trials and then the ethics of translating the results of these trials into treatment recommendations. Given the absence of proven therapeutic benefits and the potential for serious side effects following endovascular treatment of ‘CCSVI’, interventional treatment of ‘CCSVI’ outside standardized clinical trials is unethical and must be strongly discouraged. If such clinical trials are to be performed, they must adhere to the basic standards of a double-blind randomized, sham controlled study.



Επιμένουν, μάλιστα, πως τα αναφερθέντα ως θετικά αποτελέσματα της αγγειοπλαστικής στους ασθενείς μπορεί να οφείλονται σε πλασέμπο: "in the absence of a sham-procedure, the patients included in this trial were aware of their intervention and therefore susceptible to well recognized placebo effects".


CCSVI: Is Blinding the key?


Η απάντηση του Prof. Zamboni:




By contrast, our MRI study results are of interest and not affected by the placebo effect or the need for a sham arm. For instance, the reduction of 23% in T2 lesion volume (LV) in the immediate treated arm as compared to the 8% increase in the delayed control arm in the first 6 months of the study is probably less likely to be affected by a placebo effect. At least such an effect of a placebo on T2-LV decrease was not observed in previous MS clinical trials. Moreover, the 60% reduction in brain volume in the treated immediate group compared with the delayed treatment arm over 6 months further testifies to a potential anti-inflammatory effect of venous angioplasty in CCSVI-MS. Although preliminary, these data suggest that venous angioplasty in CCSVI-MS may have potential anti-inflammatory effects in patients with MS.



Ο Prof. Zamboni ολοκληρώνοντας την ευσύνοπτη δική του απάντηση συμπληρώνει πως ο σκοπός αυτής της μικρής μελέτης ήταν να δειχθεί κυρίως αν η MRI είναι ευαίσθητη στην απεικόνιση αλλαγών μετά την αγγειοπλαστική, σε διάστημα εξάμηνου και έτους, ενώ οι τυφλές μελέτες με αγγειοπλαστική σχεδιάζονται ήδη στα κέντρα της Ιταλίας.


Regarding: CCSVI: Is Blinding the key?


Είναι αλήθεια πως, ακόμη και πλασέμπο να είναι όλα όσα πετυχαίνει μία επιτυχημένη αγγειοπλαστική, το πλασέμπο της είναι προτιμότερο από αυτό των φαρμάκων.  Όπως φαίνεται, μόνο της αγγειοπλαστικής το πλασέμπο κρατάει στο χρόνο.


Δεν έχουν καταλάβει ακόμη οι νευρολόγοι τον λόγο της πραγματικής απελπισίας των ασθενών με σκλήρυνση; Συμφωνώ, δεν είναι ό,τι ωραιότερο να ψάχνεις γιατρό στην άκρη του κόσμου, στον οποίο μπορεί να δώσεις πολλά λεφτά ενίοτε για αμφίβολα αποτελέσματα.  Όμως ποιος οδηγεί τους Καναδούς στην Ινδία και τους Έλληνες στην Αμερική, αν όχι οι αποτυχημένες, λειψές και πολύ επιζήμιες πρακτικές της αυτοανοσίας;

Παρασκευή 6 Ιανουαρίου 2012

Το CCSVI και οι "άλλοι": Μία ιστορία χωρίς τέλος

O J. A. Reekers είναι Καθηγητής Ακτινολογίας του Πανεπιστημίου του Άμστερνταμ.  Πέρυσι συνυπέγραφε τη δήλωση της CIRSE σχετικά με το CCSVI, με τον χαρακτηριστικό επίλογο πως




CIRSE believes that this is not a sound basis on which to offer a new treatment, which could have possible procedure-related complications, to an often desperate patient population.



Cardiovascular and Interventional Radiological Society of Europe commentary on the treatment of chronic cerebrospinal venous insufficiency.

Στο συνέδριο της CIRSE που έγινε τον Σεπτέμβριο του 2011 στο Μόναχο, ο Reekers επέμενε πως το CCSVI είναι μία "χίμαιρα", και πως, αν υπάρχει κάτι που βλέπει ο υπέρηχος, αυτό καλύτερα να ονομαστεί CPIVA - Chronic Post-Inflammation Venous Abnormality.  Οι φλέβες χαλάνε, δηλαδή, από τις φλεγμονές που προκαλεί η σκλήρυνση.


Is CCSVI a real entity?

Φέτος ο Dr. Reekers συνεχίζει με τον ίδιο ειρωνικό τόνο, γράφοντας μία επιστολή με τίτλο "CCSVI and MS: A Never-Ending Story" και αποστέλλοντάς την στο European Journal of Vascular and Endovascular Surgery, με σαφή πρόθεση όχι να αμφιβητήσει απλά το CCSVI, αλλά να το απορρίψει χλευαστικά. Διαβάστε:




He called his finding ‘chronic cerebrospinal venous insufficiency’ (CCSVI), and he also claimed a direct relation with MS.  In his latest study, published in this issue of the Journal, he expands on this now calling it the CCSVI syndrome.  This is not just semantics, it is (as Iwill come back to later) a clever PR strategy, just moving with small steps to increase territory. A syndrome is more than a finding. It is any combination of signs and symptoms that are indicative of a particular disease or disorder. So by calling it a syndrome, CCSVI is now indicative of MS. The next claim Dr Zamboni brought forward was that venoplasty of these supposed venous obstructions could cure patients or at least improve their MS complaints.



Χαρακτηρίζει τακτική δημοσίων σχέσεων την κίνηση του Zamboni να ορίσει το CCSVI ως σύνδρομο που άπτεται πολλών συμπτωμάτων και σημείων.  Του αποδίδει θέληση να κερδίσει χώρο.




The Zamboni science, both for the existence of CCSVI and a cure after venoplasty, is full of methodological flaws and does not stand up to close scientific scrutiny. The hypothesis behind CCSVI and MS is based on an erroneous interpretation of well-known facts about MS. Cerebral hypoperfusion is a recognised phenomenon in MS and is due to decreased arterial inflow, while iron deposits have no relationship with MS. End of story, however..



Δε δέχεται, και είναι απόλυτος σε αυτό, πως ο σίδηρος έχει να κάνει ο,τιδήποτε με την σκλήρυνση, όπως ούτε η υποαιμάτωση με το CCSVI.  Οι ασθενείς με σκλήρυνση, λέει, είναι γνωστό πως έχουν μειωμένη αρτηριακή ροή.  Μπα; Αλήθεια; Γιατί; Από πότε;


Και η παράγραφος στην οποία ξεσπαθώνει:




But the most striking aspect regarding the spread of CCSVI treatment is the very clever and unprecedented PR strategy. Calling it the “liberation treatment” is only one aspect of this. I have talked to several doctors who perform the treatment and I have always had the strong feeling that I was talking to converts. I get personal e-mails telling me that I should meet Dr Zamboni because he is such a nice and gentle person. I have only seen him once at a meeting where his hypothesis, results and ethics were very heavily attacked, but this seemed only to contribute to his charisma: ie that of the underdog who is denied fame for his Big Idea. He appears on television all over the world, you can see him on the internet, he is invited to every scientific meeting because he is hot news. You can see hundreds of patients testifying on the internet how their MS has been cured by his treatment. Sadly, any discussion about the evidence is no longer academic, but is now mainly taking place on internet blogs and in the media. Academic arguments about the quality of the evidence are viewed as irrelevant or arrogant. This is not evidence-based science but Internet-based practice. To me it brings up the image of a sect where there is no longer a place for rational thinking.



Τι να μεταφράσω τώρα και τι να αφήσω.  Χαρακτηριστικό είναι πως υιοθετεί το λεξιλόγιο της αυτοανοσίας για να χαρακτηρίσει όσους Επεμβατικούς ασχολούνται με το CCSVI ως "πιστούς" στον "μοναχό" Ζαμπόνι, ο οποίος είναι δημοφιλής απλά γιατί αποτελεί καυτό θέμα ειδήσεων και μόνο.  Όλο το CCSVI είναι μία σέκτα για μυημένους μόνο.


Ναι, είμαστε και εμείς άλλο ένα από τα πολλά blogs που ξεπήδησαν υπέρ αυτής της σέκτας.  Μας αποδίδει απουσία επιστημοσύνης και λογικής.




There is only one way out, and that is to perform a double-blinded randomised trial with a sham arm. But having talked to serious neurologists I know that this would be very difficult to do, because they rightly believe that this would be unethical, based on the poor evidence available to us. It is a classic ‘Catch-22 situation and desperate MS patients and their families will continue to pay the bill for our inability to set a moratorium on bad and flawed science.’



CCSVI and MS: A never-ending story

Αναλαμβάνει να του απαντήσει ο Zivadinov, προτείνοντας τον τίτλο "Ένα νέο κεφάλαιο" δίπλα στο "Μία ιστορία χωρίς τέλος" του Reekers.  To πρώτο που του προσάπτει είναι απουσία επιχειρημάτων,

CCSVI and MS: A never-ending story or a new chapter?

The invited commentary of Dr. Reekers discussing our original article on venous angioplasty in chronic cerebrospinal venous insufficiency in multiple sclerosis patients (CCSVI-MS) may be more suited to an opinion-based section of the journal rather than a section requiring academic standards to be met when writing commentary about a peer-reviewed article.



Δε δέχεται το χαρακτηρισμό του δημοσιοσχεσίτη για τον Zamboni, όταν εξ αιτίας της θεωρίας του έχουν προκύψει τουλάχιστο 25 peer-reviewed εργασίες.  Του αποδίδει ειλικρινή πρόθεση να ανακαλύψει την αλήθεια:




Given our experience in collaborating with Dr. Zamboni, we are more than qualified to declare that he is exceedingly trying to find the truth, as all of us are, for the benefit of MS patients and those affected with CCSVI. Therefore, we strongly disagree with Dr. Reekers’ insinuation about well-planned ‘PR’ strategies by Dr. Zamboni.



Με στοιχεία απαντά στον απόλυτο ισχυρισμό του Reekers πως ο σίδηρος δεν έχει σχέση με τη σκλήρυνση.




Dr. Reekers says in his commentary: “Cerebral hypoperfusion is a recognized phenomenon in MS and is due to decreased arterial inflow, while iron deposits have no relationship with MS. End of story, however.” We have been studying the magnetic resonance imaging (MRI) features of MS for the past 15 years and could write a multi-page reply to such erroneous assertions, which are not supported in the literature. For example, iron deposition involvement in MS is present from the earliest stages, and may not be a late epiphenomenon, as it was considered in the past. We need to keep our minds open as future research will reveal whether the well-known facts were really well-known after all.



Αυτό που μου κάνει εντύπωση είναι η αγενής απολυτότητα με την οποία απορρίπτει η "άλλη" πλευρά το CCSVI, και ο απολογητικός, ευγενικός και επιεικής τρόπος με τον οποίο πρέπει να του απαντάνε όσοι ασχολούνται με το σύνδρομο.  Ο Zivadinov δεν είναι εξαίρεση.  Η απάντησή του είναι η μισή σε έκταση σε σχέση με την επιστολή του Reekers.


Ό,τι συμπέρασμα κι αν βγάλαμε διαβάζοντας τη μία και την άλλη πλευρά, και την ποιότητα των επιχειρημάτων τους (π.χ. "είστε δημοσιοσχεσίτες" vs. "βρίσκουμε σίδηρο στον εγκέφαλο και νεαρών ασθενών"), μπορεί πάντα κάποιος να θεωρήσει πως είμαστε ένας ιστοχώρος που θέλουμε ντε και καλά να πιστέψουμε στον Zamboni, και αυτό κάνουμε.  Αυτό που εννοώ είναι πως η ιστορία χωρίς τέλος έχει μία άλλη "άλλη" πλευρά: αυτή μεταξύ των ίδιων των ασθενών.  Αυτοί είναι οι πραγματικοί "άλλοι", και είναι αρκετοί αυτοί που θεωρούν τον Zamboni ιεροκήρυκα και τους ασθενείς που τον ακολουθούν "εξομολογητές" μίας θρησκείας.


Πολύ θα ήθελα να ήταν αποτελεσματική η αυτοάνοση θεωρία εδώ και 50 χρόνια και να έκανα και εγώ μία ενθουσιώδη ιστοσελίδα με διεύθυνση την avonextalk.gr, αλλά η εμπειρία άλλα μου έδειξε.


Ενώ πριν την επέμβαση τα λεγόμενα του Reekers θα μου ανέβαζαν το αίμα στο κεφάλι (!), τώρα κάτι άλλαξε και διατηρώ την ηρεμία που μόνο οι γνώστες, σε αντίθεση με τους πιστούς, κατέχουν.  Όσο αλαζονικό και αν ακούγεται αυτό.

Σάββατο 26 Νοεμβρίου 2011

Ενδοκρανιακή φλεβική πίεση

Η μελέτη των Meyer-Schwickerath et al έδειξε πως η ενδοκρανιακή φλεβική πίεση των ασθενών με σκλήρυνση δε διαφοροποιείται από αυτή των υγιών, όπως διαφοροποιείται για παράδειγμα η αντίστοιχη πίεση των ασθενών με διαπιστωμένες παθολογίες όπως, π.χ., εγκεφαλικός όγκος, οίδημα, θρόμβωση, αιμορραγίες.  Το εργαλείο που χρησιμοποιήθηκε είναι η οφθαλμοδυναμομετρία, που έχει αποδείξει την ευαισθησία της σε νευρολογικές καταστάσεις με αυξημένη ενδοκρανιακή πίεση.




We addressed this question with a different approach by assessing intracranial venous pressure via ophthalmodynamometry. The technique is known to ophthalmologists and has proven sensitive in neurological conditions like brain oedema, sinus and venous thromboses and other pathological elevations in intracranial pressure in intensive care medicine.7,8 Intraocular venous occlusion pressure (VOP) is based on intra- and extracerebral venous pressure via a widespread anastomotic net that has its outflow through jugular and spinal veins. Thus, ophthalmodynamometry pressure results depend on the same anatomical substrates that have been postulated for CCSVI mechanisms in MS. Technical details have been described previously.



Intracranial venous pressure is normal in patients with MS


Εξετάστηκαν είκοσι εννέα ασθενείς με σκλήρυνση, είκοσι οκτώ υγιείς, και δεκαεννέα ασθενείς με αυξημένη ενδοκρανιακή πίεση λόγω άλλων παθολογιών.  Τα αποτελέσματα αποτυπώνονται ως εξής:




There was no VOP difference between MS patients (15.1 ± 2.1 cmHg) and healthy controls (15.5 ±3 cmHg). The group with pathological ICP had a significantly elevated VOP of 28.8 ± 7.7 cmHg (ANOVA, p < 0,001; Figure 1).




Figure 1.



Figure 1.

Mean group intraocular venous pressures (VOP, given in cm Hg; ctrl. = control subjects, MS = multiple sclerosis subjects, ICP = intracranial pressure pathology subjects).





VOP was not correlated with age in the control and MS groups (r = 0.051, p = 0.7) nor with EDSS in the MS group (r = 0.089, p = 0.65).



Στη φλεβική υπόθεση της MS, η αυξημένη ενδοκρανιακή φλεβική πίεση είναι σχεδόν προϋπόθεση για τη ρήξη του αιματεγκεφαλικού φραγμού.  Φαίνεται, λοιπόν, πως το φαινόμενο αυτό θα ήταν βασικό χαρακτηριστικό της MS.  Και μάλλον είναι.  Αλλά εδώ δεν απεικονίζεται.  Αν ούτε οι εκάστοτε υπέρηχοι, ούτε η οφθαλμοδυναμομετρία δύνανται να απεικονίσουν τις συνθήκες εκείνες που οδηγούν σε αυξημένη ενδοκρανιακή φλεβική πίεση, πρέπει να στραφούμε προς μία υπόθεση: να αναζητήσουμε μία διαγνωστική μέθοδο του CCSVI που θα αξιολογεί τη ροή όχι αποκλειστικά σε συνθήκες ηρεμίας, και αυτό γιατί υποθέτω πως το CCSVI δεν υφίσταται μόνιμα ως πρόβλημα ροής, αλλά εκδηλώνεται όταν υπάρχουν αυξημένες απαιτήσεις.  Ο υπέρηχος εξετάζει τον ασθενή σε συνθήκες ηρεμίας.  Πόση παλινδρόμηση ή ενδοκρανιακή πίεση θα κατέγραφε ένα μηχάνημα που θα μπορούσε να αξιολογήσει τη ροή σε έναν ασθενή με αυξημένους καρδιακούς παλμούς;  Η υπόθεση που κάνω είναι πως αυξημένοι παλμοί σημαίνουν και αυξημένη παλινδρόμηση, όπως για παράδειγμα συμβαίνει με συνθήκες στρες, που φαίνονται να επιδεινώνουν τα συμπτώματα της σκλήρυνσης.  Αν θυμηθώ, δύο ποστ νωρίτερα, την πρόταση του Dr. Schelling πως η MS χαρακτηρίζεται από "διαλειμματικές απότομες αυξήσεις της φλεβικής επιστροφής αίματος", μπορώ μόνο να συμπεράνω πως το CCSVI έχει παροδικό καταστροφικό χαρακτήρα, εξαρτώμενο από συνθήκες που ευνοούν την παλινδρόμηση μεγάλου όγκου αίματος.  Το επίθετο "μεγάλου" πρέπει να τονισθεί, καθώς χαρακτηρίζει την παλινδρόμηση του CCSVI, τη σχετική με πολλαπλές και όχι μεμονωμένες στενώσεις.

Παρασκευή 25 Νοεμβρίου 2011

Εξωκρανιακή φλεβική ροή στους ασθενείς με σκλήρυνση

Ας είμαστε τυπικοί, και ας δημοσιεύσουμε άλλη μία έρευνα που χρησιμοποίησε υπέρηχο και δε βρήκε πρόβλημα παλίνδρομης ροής στις σφαγίτιδες σε κανέναν από τους είκοσι εφτά ασθενείς με σκλήρυνση, αλλά το βρήκε σε έναν από τους τριάντα δύο υγιείς.


Extra-cranial venous flow in patients with multiple sclerosis

Η έρευνα εκπονήθηκε σε πανεπιστημιακό τμήμα νευρολογίας του Ισραήλ και δημοσιεύτηκε το καλοκαίρι.  Τέσσερα από τα πέντε κριτήρια του Zamboni τέθηκαν σε αναζήτηση, όλα δηλαδή πλην την ενδοκρανιακής παλινδρόμησης, με μηχάνημα όχι Esaote, αλλά Philips.  Ωστόσο τονίζουν πως ο γιατρός που πραγματοποίησε την εξέταση διέθετε εικοσάχρονη εμπειρία στον υπέρηχο.


Δεν είναι ότι δε βρήκαν φλεβικές ανωμαλίες.  Είναι ότι τις βρήκαν στο ίδιο περίπου ποσοστό σε υγιείς και ασθενείς, όπως δείχνει το διάγραμμα παρακάτω, που συγκρίνει το ποσοστό ανδρών και γυναικών, σε κάθε ομάδα, που διέθετε τουλάχιστο μία ανωμαλία από τα τέσσερα κριτήρια Zamboni.



Το συμπέρασμα που προέκυψε έπειτα από αυτά είναι πως οι ασθενείς με MS δεν επιδεικνύουν "περισσότερο" CCSVI από υγιείς.  Εγώ, εντούτοις, θα σταθώ σε κάτι άλλο που αναφέρεται ρητά δύο φορές στην εργασία τους, χωρίς οι ίδιοι να το κρίνουν σημαντικό: πως, αξιολογώντας την ροή και ανατομία των ασθενών, είδαν ότι κανένας ασθενής δεν εμφάνιζε ίδιο πρότυπο ροής με άλλον ασθενή.  Παράπλευρο δίκτυο;  Φλεβική ανεπάρκεια;  Δευτερεύουσες ανωμαλίες όπως υποπλασίες ή απλασίες;  Δεν εξηγούν, αλλά το γεγονός ότι αυτό περιγράφηκε μόνο στους ασθενείς είναι σημαντικό, κατά τη γνώμη μου.




In contrast, we found that the blood flow direction in the IJVs was normal in all subjects except for one healthy control. When aiming to detect at least one parameter of abnormal venous flow per subject, two parameters or three parameters there was no significant difference between MS patients and control. We found no evidence to suggest that MS patients have excess of CCSVI as tested in our Doppler laboratory. In addition, we failed to observe a typical venous flow pattern in MS patients. We did observe a higher proportion of male patients with VFAs in the control group. The meaning of this is yet to be determined.



VFA: venous flow abnormality.


Το δεύτερο εντυπωσιακό στοιχείο, που αναδεικνύεται και από το διάγραμμα, είναι πως οι άντρες εμφανίζουν συνολικά, είτε ως υγιείς είτε ως ασθενείς, περισσότερες φλεβικές ανωμαλίες από τις γυναίκες, με τους υγιείς άντρες να έχουν περισσότερες ανωμαλίες από ασθενείς γυναίκες και άντρες ταυτόχρονα (πώς έγινε αυτό;).


Όπως είναι φυσικό, τα πενιχρά αυτά αποτελέσματα έδωσαν το αναπόφευκτο συμπέρασμα:




In conclusion, our findings contrast with the hypothesis that altered venous hemodynamics plays a causative role in the pathogenesis of multiple sclerosis. Based on our results, as well as previous reports, we believe that CCSVI cannot play an important role in pathogenesis of MS. Unless new and convincing data regarding the role of CCSVI in MS pathogenesis is presented, invasive and potentially dangerous endovascular procedures should be avoided.



Γιατί εγώ είμαι πεπεισμένη πως αν αυτοί οι είκοσι εφτά ασθενείς έκαναν επεμβατική φλεβογραφία σε έμπειρο γιατρό θα κατέληγαν όλοι τους με διάγνωση τουλάχιστο δύο διαφορετικών ανωμαλιών, ενώ οι υγιείς όχι, αν είναι όντως υγιείς;  Γιατί αυτό δείχνει η εμπειρία από τις επεμβάσεις, που φαίνεται να απέχει παρασάγγας από τις μελέτες με υπέρηχο.


Γιατί απέχει, τότε; Αν αφήσουμε στην άκρη τα επιχειρήματα πως α. το δείγμα τους ήταν μικρό, β. δε χρησιμοποιήθηκε κατάλληλο μηχάνημα, γ. δεν ελέχθησαν οι ενδοκρανιακές φλέβες, δ. δεν ήταν blinded οι γιατροί, ε. η έρευνα έγινε για λογαριασμό νευρολόγων - αν αφήσουμε στην άκρη όλα αυτά τα επιχειρήματα, πρέπει να σκεφτούμε σοβαρά πως ίσως δε γίνεται να εντοπίζεται το CCSVI στον υπέρηχο, αφού είναι δυναμικό φαινόμενο ροής.  Μα τότε πως το βρήκε ο Zamboni σε ποσοστό "δραματικό", όπως χαρακτηρίζεται σε αυτή την εργασία το 100%;  Υπερτόνισε ο Zamboni την αξία του υπερήχου;  Δε θα έπρεπε να το βρίσκουν πιο συχνά, αν όχι σε απόλυτα νούμερα, και άλλοι γιατροί;  Μήπως το CCSVI έχει εξάρσεις και υφέσεις και δεν είναι πάντα απεικονίσιμο ως πρόβλημα ροής; Ειλικρινά, μου διαφεύγουν οι απαντήσεις σε όλα αυτά, και ειλικρινά πιστεύω πως όσοι δεν το βρίσκουν δεν είναι πάντα κακόπιστοι απέναντί του.  Και ενώ είμαι πεπεισμένη πως η επεμβατική φλεβογραφία θα έδειχνε άλλη εικόνα, δεν καταλαβαίνω γιατί αυτοί εδώ βρήκαν ανωμαλίες και στους υγιείς.