Κριτήρια αιτιότητας (ξανά)

Παλαιότερα είχε δημοσιευτεί εδώ ένα άρθρο που αναφερόταν στα κριτήρια αιτιότητας Bradford Hill.

Με αφορμή μια συζήτηση που έτυχε να διαβάσω σε χώρο κοινωνικής δικτύωσης, θα ήθελα να προσπαθήσουμε να εφαρμόσουμε τα κριτήρια αυτά πάνω στις 2 θεωρίες αιτιατότητας της ΣΚΠ. Ας θεωρήσουμε σαν αίτια τα:

• Αυτοανοσία: Συμφωνα με αυτή, μια αντίδραση του ανοσοποιητικού με κάποιο υποτιθέμενο αντιγόνο της μυελίνης οδηγεί σε φλεγμονή και την καταστροφή της.

• Χρόνια Εγκεφαλονωτιαία Φλεβική Ανεπάρκεια (ΧΕΝΦΑ): Σύμφωνα με αυτή, η κακή απορροή αίματος απο το ΚΝΣ, λόγω εμποδίων/στενώσεων στις αντίστοιχες φλέβες, οδηγεί σε υποξία, φλεγμονή και αποδόμηση του ΚΝΣ, συμπεριλαμβανομένης και της μυελίνης.
  

και ας προσπαθήσουμε να μετρήσουμε πόσα απο τα κριτήρια Hill πληρούν.

1. Ισχύς της συσχέτισης – υπάρχει το αίτιο όπου υπάρχει το αποτέλεσμα;

• Αυτοανοσία: Δεν γνωρίζουμε καθόλου αν υπάρχει αυτοανοσία. Δεν γνωρίζουμε το αυτοαντιγόνο, δεν γνωρίζουμε το αυτοαντίσωμα. Οι παρατηρήσεις δείχουν ότι δεν υπάρχει συσχέτιση μεταξύ αντίδρασης των Τ-λεμφοκυττάρων και της μυελίνης. - 0

• ΧΕΝΦΑ: Τα ποσοστά συσχέτισης από διάφορες μελέτες αγγίζουν το 60-100%. - 0.5

2. Επαναληψιμότητα – μπορεί να εντοπιστεί το αίτιο εκεί που υπάρχει το αποτέλεσμα από άλλους ανεξάρτητους ερευνητές;

• Αυτοανοσία: Κανένα σχόλιο. Δεν έχει εντοπιστεί από κανέναν ερευνητή. - 0

• ΧΕΝΦΑ: Έχει εντοπιστεί από πολλά κέντρα, αλλά επίσης δεν έχει εντοπιστεί από ικανοποιητικά πολλά. Ας μην αναλύσουμε την κατάρτιση των ακτινολόγων και ας βαθμολογήσουμε με ένα αυστηρό - 0.5

3. Εξειδίκευση – το συγκεκριμένο αίτιο προκαλεί το συγκεκριμένο αποτέλεσμα ή και άλλα αποτελέσματα;

• Αυτοανοσία: Ξανά, δεν ξέρουμε καν αν υπάρχει. Ακόμα και αν υπήρχε θα ήταν πιο δόκιμο να ισχυριστούμε ότι προκαλεί ADEM (Acute Disseminated EncephaloMyelitis) και όχι ΣΚΠ. Τουλάχιστον στα ποντίκια αυτό συμβαίνει. - 0

• ΧΕΝΦΑ: Μέχρι σήμερα φαίνεται πολύ καλά από τις έρευνες ότι η ΧΕΝΦΑ οδηγεί σε σοβαρή υποξία του παρεγχύματος του ΚΝΣ και σοβαρότατες υδροδυναμικές διαταραχές στις πιέσεις του ΕΝΥ. Επίσης, ειναι επόμενο ο κακώς οξυγονωμένος ιστός να εκφυλίζεται. Θα βαθμολογήσουμε με 0.5, αλλά η έρευνα σύντομα θα το αυξήσει σε 1. - 0.5

4. Χρονικότητα - προηγείται το αίτιο του αποτελέσματος;

• Αυτοανοσία: Δεν έχει παρατηρηθεί ακόμα ότι η αντίδραση του ανοσοποιητικού προηγείται των βλαβών. Το αντίθετο, μάλιστα. - 0

• ΧΕΝΦΑ: Σύμφωνα με τον IUP η ΧΕΝΦΑ προκαλείται από συγγενείς ανωμαλίες στη φλεβική ανάπτυξη, συνεπώς αναγκαστικά προηγείται. - 1

5. Δοσοεξαρτώμενη σχέση – ισχύει πως, όσο εντονότερο το αίτιο, τόσο εντονότερο το αποτέλεσμα, και το αντίστροφο;

• Αυτοανοσία: Δε γνωρίζουμε, αφού δεν έχει μετρηθεί κάτι τετοιο ακόμα. - 0

• ΧΕΝΦΑ: Φαίνεται ότι η θέση, το πλήθος και η βαρύτητα των φλεβικών αλλοιώσεων συσχετίζεται άμεσα με τον τύπο και τηβαρύτητα της ΣΚΠ - 1

6. Βιολογική βάση - υπάρχει βάση, είναι λογικό το αίτιο να προκαλεί το συγκεκριμένο αποτέλεσμα;

• Αυτοανοσία: Ναι, θα μπορούσε, αλλά όχι όπως προτείνεται. Αν ρωτήσετε έναν νευρολόγο θα σας απαντήσει ότι υπάρχουν πολλά ανεξήγητα φαινόμενα στη ΣΚΠ που δεν θα έπρεπε να συμβαίνουν. Θα αναφέρω μερικά συνοπτικά: εξέλιξη παρά την ανοσοκαταστολή, προτίμηση στις οπτικές νευρίτιδες, προτίμηση στις περικοιλιακές εστίες, εξέλιξη σε ασθενεις με AIDS, διαταραχή στις πιέσεις του ΕΝΥ κλπ. - 0

• ΧΕΝΦΑ: Η εργασία του Dr Zamboni με τίτλο "The Big Idea: Iron Dependent Inflammation" είναι μια εξαιρετική και επιστημονικά ευσταθής υπόθεση για τον τρόπο με τον οποίο προκαλείται η βλάβη στο ΚΝΣ. - 1

7. Ερμηνευτική συνοχή (συμβατότητα με άλλες γνώσεις) – υπάρχουν παρόμοια αίτια που προκαλούν παρόμοια αποτελέσματα;

• Αυτοανοσία:  Η αυτοανοσία θα μπορούσε να προκαλεί τέτοια ζημιά, αλλά όχι τόσο μικρής έκτασης. Η αυτοανοσία στη μυελίνη είναι μάλλον η πειραματική λευκοεγκεφαλοπάθεια στα ποντίκια ή η ADEM στον άνθρωπο. - 0

• ΧΕΝΦΑ: Η εικόνα των βλαβών συνάδει με αυτή των υπολοίπων φλεβικών παθήσεων. - 1
  

8. Πειραματική τεκμηρίωση – τί συμβαίνει όταν παύει να υπάρχει το αίτιο;

• Αυτοανοσία: Ακόμα και αν πάψει να υπάρχει το ανοσοποητικό, η αναπηρία συνεχίζει να εξελίσσεται. - 0

• ΧΕΝΦΑ: Οι πιλοτικές μελέτες δείχνουν ότι παύει η επιδείνωση. - 1

9. Αναλογία – υπάρχουν άλλα μοντέλα εξήγησης του αποτελέσματος;

• Αυτοανοσία: Όχι. Ίσως η ADEM. Χαριστικά, λοιπόν - 0.5

• ΧΕΝΦΑ: Αυτό που συμβαίνει σε άλλα όργανα που πάσχουν από υποξία και φλεβική ανεπάρκεια. Άκρα, ήπαρ κλπ. Σημαντικές βλάβες. - 1

ΣΥΝΟΛΟ:

• Αυτοανοσία: 0.5/9


• ΧΕΝΦΑ: 7.5/9

Δεν ξέρω αν χρειάζεται περαιτέρω σχολιασμός για το αποτέλεσμα. Οι αριθμοί, συνήθως, λένε την αλήθεια. Επειδή δεν θέλουμε να θεωρηθεί μεροληπτικό το άρθρο, θα θέλαμε να συζητήσουμε όλες τις ενστάσεις. Βέβαια βλέπω λίγο δύσκολο να ανατραπεί το αποτέλεσμα, αλλά αυτό μόνο ο χρόνος μπορεί να το δείξει.