Κι όμως, μια ελληνική ιατρική ομάδα νευρολόγων-ακτινολόγων από το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης εκπόνησε τη δική της έρευνα για τη συσχέτιση CCSVI-ΠΣ βάσει των υπερηχολογικών κριτηρίων Zamboni:
Extracranial venous hemodynamics in multiple sclerosis: A case-control study
Όπως αναφέρεται στο πλήρες άρθρο που έχουμε στη διάθεσή μας, εξετάστηκαν 42 ασθενείς με ΠΣ (οι 38 με εξάρσεις-υφέσεις) και 43 άτομα ελέγχου. Προ της εξέτασης, οι δύο πρώτοι υπογράφοντες το άρθρο, που ήταν ταυτόχρονα και οι αξιολογητές των ευρημάτων, πειραματίστηκαν με 15 εθελοντές ωστε να ελέγξουν το βαθμό ταύτισης των μεταξύ τους διαγνώσεων. Πέτυχαν ικανοποιητικό αποτέλεσμα μόνο σε 3 από τα 5 κριτήρια Zamboni, οπότε αποφάσισαν να ελέγξουν μόνο αυτά. Αποτέλεσμα; Μόνο ένας ασθενής και ένα άτομο ελέγχου εντοπίστηκαν με παλινδρόμηση στις έσω σφαγίτιδες. Καμιά στένωση, πουθενά υποπλασία. Συμπερασμα; Το CCSVI δε φαίνεται να είναι η αιτία της ΠΣ, και οι δυνητικά επικίνδυνες ενδοαγγειακές επεμβάσεις που προτείνονται ως νέα θεραπεία της ΠΣ θα πρέπει να αποφεύγονται έξω από τα όρια κλινικών δοκιμών.
With established reproducibility of venous ultrasound testing among experienced sonographers, our
data argue against CCSVI as the underlying mechanism of MS. Without further independent validation of CCSVI, potentially dangerous endovascular procedures, proposed as novel therapy for MS, should not be performed outside controlled clinical trials.
Το πρώτο αυτονόητο σχόλιο είναι ότι οι ερευνητές, πολύ απλά, απέτυχαν να ελέγξουν το σύνολο των κριτηρίων Zamboni. Άφησαν έξω τον έλεγχο της διαφοράς διατομής των σφαγίτιδων φλεβών μεταξύ όρθιας και ύπτιας θέσης και τον έλεγχο παλινδρόμησης στις τρεις μεγάλες εν τω βάθει φλέβες του εγκεφάλου. Ειδικά για αυτό το τελευταίο, ο Schelling έχει πει ότι είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ευρήματα των ασθενών με ΠΣ, ενώ ο Zamboni σχεδίασε με τη βοήθεια της εταιρίας ESAOTE ειδικό μηχάνημα (MyLaB Vinco) ακριβώς για τον εντοπισμό αυτής της παραμέτρου. Επομένως, ο αποκλεισμός αυτών των δύο κριτηρίων έβγαλε εξαρχής την έρευνα εκτός επιθυμητής τροχιάς. Εφόσον, δεν μπορούσε να επιτευχθεί για αυτά ένας ικανοποιητικός βαθμός ταύτισης των δύο διαγνώσεων θα έπρεπε να αναζητηθεί η σχετική τεχνογνωσία, δεδομένου ότι οι συγγραφείς παραδέχονται την απειρία τους στην εξέταση των εν λόγω κριτηρίων και την απουσία σχετικής εκπαίδευσης στην Ιταλία.
Το δεύτερο έχει να κάνει με τη λογική συνέπεια των εξαγόμενων συμπερασμάτων. Αυτό που στην πραγματικότητα απέδειξε η εργασία δεν είναι η μη συσχέτιση CCSVI και ΠΣ, αλλά ακριβέστερα η αδυναμία των ερευνητών να την εντοπίσουν ή μια γενικότερη αδυναμία του υπερήχου ως εργαλείου να την εντοπίσει, εάν και εφόσον υπάρχει μια τέτοια συσχέτιση. Και επιπλέον, αυτή η αδυναμία δεν μπορεί να δικαιολογήσει την αποτροπή των επεμβάσεων, δεδομένου ότι η απόφαση για την επέμβαση λαμβάνεται πάντα πάνω στο τραπέζι της φλεβογραφίας, βάσει των αποτελεσμάτων αυτής και όχι του υπερήχου.
Είναι λογικό να μην ξεκινούν από φλεβογραφία, αφού μπορεί να μη θεώρησαν ηθικό να υποβάλουν τους ασθενείς σε τέτοια διαδικασία ελλείψει ενδείξεων. Το ίδιο, άλλωστε, είχε κάνει και ο Zamboni. Τα κριτήριά του είχαν σκοπό να πείσουν μια επιτροπή δεοντολογίας να συναινέσει και όχι να αποτελέσουν το gold standard της διάγνωσης. Είναι μια ένδειξη και τίποτα περισσότερο.
ΑπάντησηΔιαγραφήΑντί για υπέρηχο, μπορούν να κάνουν ένα πληθυσμογράφημα, που αποκλείεται να γίνει λάθος και έχει αποτελέσματα που αποτελούν μια σοβαρότατη ένδειξη ώστε να γίνει αντιληπτή η διαφορά μεταξύ ασθενών με ΣΚΠ και υγιών.
Παραθέτω και τη μελέτη που τεκμηριώνει τις δυσκολίες στη σωστή χρήση του υπερήχου.
Menegatti E, Genova V, Tessari M, Malagoni AM, Bartolomei I, Zuolo M, Galeotti R, Salvi F, Zamboni P. The reproducibility of colour Doppler in chronic cerebrospinal venous insufficiency associated with multiple sclerosis. Int Angiol 2010 Apr;29(2):121-126.
Διαβάστε αναλυμένη την εργασία του P. Zamboni που παρατέθηκε μόλις παραπάνω σε άρθρο με τίτλο: "Μπορεί κάθε Ακτινολόγος να διαγνώσει το CCSVI";
ΑπάντησηΔιαγραφήhttp://ccsvitalk.gr/blog/?p=2109
Θα ήταν χρήσιμο, αν μας διαβάζουν ασθενείς που υπήρξαν μέλη της μελέτης στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο ή που γνωρίζουν τους εν λόγω γιατρούς, να τους μεταφέρουν τους προβληματισμούς μας.