Τα ολιγοδενδροκύτταρα είναι τα κύτταρα που είναι υπεύθυνα για την παραγωγή της μυελίνης στο κεντρικό νευρικό σύστημα.
Η σκλήρυνση χαρακτηρίζεται νόσος απομυελινωτική, και η αυτοάνοση θεωρία πρεσβεύει πως το ανώμαλο ανοσοποιητικό στρέφεται εναντίον της υγιούς μυελίνης, καταστρέφοντάς την.
Όμως στην σκλήρυνση έχει δειχθεί πως προηγείται η καταστροφή των ολιγοδενδροκυττάρων της φθοράς της μυελίνης, εύρημα εντυπωσιακό που θέτει τουλάχιστο δύο ερωτήματα: είναι ακριβής ο ορισμός "απομυελινωτική νόσος" στην σκλήρυνση ή είναι περιοριστικός; Και ποιά διαδικασία οδηγεί στον θάνατο των ολιγοδενδροκυττάρων πριν τη φθορά της μυελίνης; Είναι σημαντικό να ξεκαθαρισθεί η σχέση αιτίου/αιτιατού, αφού, αν πιθανόν ελέγξουμε τη διαδικασία εξ αιτίας της οποίας πεθαίνουν τα ολιγοδενδροκύτταρα, ελέγχουμε και την υγεία της μυελίνης στο κεντρικό νευρικό σύστημα, αφού τα πρώτα παράγουν τη δεύτερη.
Πιθανές αιτίες λοιπόν:
1. Τα χαμηλά επίπεδα οξυγόνου σχετίζονται με θάνατο ολιγοδενδροκυττάρων. Η παροδική ισχαιμία προκαλεί αντίστοιχο φαινόμενο, με επακόλουθο επίσης την απώλεια μυελίνης. Πείραμα έδειξε πως όταν ζώα εργαστηρίου εκτέθηκαν σε περιβάλλον υποξίας (δέκα λεπτά με 10% οξυγόνο, όταν στον αέρα υπάρχει 21%), επήλθε θάνατος ολιγοδενδροκυττάρων.
Selective Glial Vulnerability following Transient Global Ischemia in Rat Brain
Στην MS υπάρχουν διαπιστωμένα χαμηλά επίπεδα οξυγόνου, αν και ο μηχανισμός που τα προκαλεί διαφεύγει της αυτοανοσίας. Έχουν περιγραφεί όμως από τον Dr. Haacke χαρακτηριστικά:
Our finding of decreased visibility of veins in periventricular white matter in MS is thought to be a result of decreased oxygen utilization in the chronic and widespread diseased tissue state of MS that lends to decreased levels of oxygen extraction, or correspondingly, decreased levels of venous deoxyhemoglobin. In fact, prior PET investigation has shown that oxygen utilization, including regional cerebral oxygen utilization and oxygen extraction, is reduced significantly in both white matter and peripheral cortical gray matter in MS.
Εν ολίγοις, ο Haacke είδε πως ήταν μετά δυσκολίας ορατές οι φλέβες περικοιλιακά, στη λευκή ουσία του εγκεφάλου των ασθενών, εύρημα που αποδόθηκε στην μη αξιοποίηση του οξυγόνου.
Diminished visibility of cerebral venous vasculature in multiple sclerosis by susceptibility-weighted imaging at 3.0 T
2. Πέρα από την σκλήρυνση, η φθορά ολιγοδενδροκυττάρων και μυελίνης συμβαίνει και σε άλλες παθήσεις, και δεν είναι ειδική της MS. Αυτές οι παθήσεις είναι το Alzheimer's, οι τραυματισμοί της σπονδυλικής στήλης, το Parkinson's, η ισχαιμία και η υποξία, ξαναλένε οι McTigue and Tripathy, το 2008.
The life, death, and replacement of oligodendrocytes in the adult CNS
Τί σημαίνει αυτό; Ότι υπάρχουν, πιθανόν, και άλλοι παθογενετικοί μηχανισμοί με το ίδιο αποτέλεσμα, δηλαδή τη φθορά ολιγοδενδροκυττάρων και μυελίνης, και δεν είναι κατ'ανάγκην αυτά αποτελέσματα ενός ανώμαλου ανοσοποιητικού. Ο σίδηρος, για παράδειγμα, με τις οξειδωτικές του ικανότητες μπορεί να προκαλέσει το ίδιο:
The oligodendrocyte response to oxidative stress derived from the excess of free ferrous iron would be the lipid damage and demyelination with the consequent perturbation of information transfer.
About the presence of hemosiderin in the hippocampus of Alzheimer patients.
Συμπερασματικά: το μοντέλο της χρόνιας φλεβικής ανεπάρκειας που προτείνει η ΧΕΝΦΑ υπονοεί και την υποξία και το οξειδωτικό στρες μέσω σιδήρου και εξηγεί, έτσι, τον θάνατο ολιγοδενδροκυττάρων πριν από τη μυελίνη, που διαπιστωμένα συμβαίνει στην πολλαπλή σκλήρυνση. Η τρέχουσα θεώρηση με το κακό ανοσοποιητικό στη θέση του ενόχου δεν έχει δώσει εξηγήσεις για όλα αυτά.
Ματ σε δύο κινήσεις. Ώρα να μαζέψει η αυτοανοσία τη βασίλισσα.
Να προσθέσω τα αστροκύταρα;
ΑπάντησηΔιαγραφήΑνήκουν στην ίδια κατηγορία με τα ολιγοδενδροκύταρα, ήτοι νευρογλοία. Κάποτε ο ρόλος τους θεωρείτο μηχανικά υποστηρικτικός. Με απλά λόγια "μπούγιο" για να κρατά το ΚΝΣ στη θέση του. Αργότερα, όμως, διαπιστώθηκε ότι επιτελούν πολλές λειτουργίες, υποστηρίζοντας τα κύταρα του ΚΝΣ, παρέχοντάς τους θρεπτικές ουσίες, ρυθμίζοντας τις συγκεντρώσεις ιόντων στον εξωκυττάριο χώρο, υποστηρίζοντας τη μυελίνωση από τα ολιγοδενδροκύταρα, ρυθμίζοντας τον μικροαγγειακό τόνο κ.α
Στην αποδεδειγμένα αυτοάνοσο απομυελινωτική νόσο του Devic, το αυτοαντιγόνο είναι η 4-aquaporin, μια πρωτεΐνη που βρίσκεται στις μεμβράνες των αστροκυτάρων.
Parratt JDE, Prineas JW. Neuromyelitis optica: a demyelinating disease characterized by acute destruction and regeneration of perivascular astrocytes. Mult. Scler 2010 Oct;16(10):1156-1172.
Στην παραπάνω μελέτη, οι ερευνητές καταλήγουν στο σύμπέρασμα ότι τόσο στη ΣΚΠ, όσο και στη ν. Devic ο θάνατος των αστροκυτάρων προηγείται πάντα της απομυελίνωσης.
Και τι έγινε, θα πει κάποιος. Και όμως έγινε! Στη ν. Devic τα αστροκύταρα εκφυλίστηκαν από αυτοάνοσο επίθεση. Στη ΣΚΠ; Ίσως επειδή είναι τα κοντινότερα κυταρα στα αγγεία και τα πρώτα που θα υποστούν τις συνέπειες της φλεβικής ανεπάρκειας.
Άλλη μια ένδειξη ότι η ΣΚΠ είναι δευτερογενώς απομυελινωτική, αν τελικά μπορεί να στοιχειοθετηθεί, πλέον, από μόνη της ως νόσος.
Ακόμα δύο όμορφες ερωτήσεις για τον νευρολόγο μου.
ΑπάντησηΔιαγραφήΑποδεδειγμένα αυτοάνοση η Devic γιατί; έχει δεί κανείς την aquaporin 4 να λειτουργεί σωστά; Ποιός μας λέει ότι το πρήξιμο των αστροκυττάρων από πρόβλημα στην aquaporin 4, να μη μπορεί να ρυθμίσει σωστά την ποσότητα του νερού που μπαινοβγαίνει, δεν προηγείται της εμφάνισης του αντισώματος της ΝΜΟ; Άλλωστε στην ΝΜΟ η κατάσταση των φλεβών είναι χειρότερη από την ΣΚΠ, μιλάνε για κρυσταλλοποιημένες φλέβες.
ΑπάντησηΔιαγραφήΤελικά πρέπει να μετριούνται στα δάχτυλα του ενός χεριού οι απομυελινωτικές αρρώστειες που είναι πρωτογενώς απομυελινωτικές (αν υπάρχουν τέτοιες)
Ενδιαφέρουσα άποψη, φίλε nowhere. Δεν έχω ψάξει σε τόσο μεγάλο βάθος την ν. Devic. Η "αυτοανοσία" στη Devic έγκειται κυρίως στο γεγονός ότι υπάρχει "συμπλήρωμα" της 4-aquaporin, που σημαίνει ότι θα μαρκαριστεί και θα καταστραφεί από το ανοσοποιητικό. Στη ΣΚΠ δεν υπάρχει αυτό το αντίσωμα/συμπλήρωμα. Αυτή είναι η πολύ σημαντική διαφορά, ασχέτου αρχικής αιτιολογίας.
ΑπάντησηΔιαγραφήΠιο σωστά, λοιπόν, στη Devic τα αστροκύτταρα έχουν έναν πολύ καλό λόγο για να εκφυλιστούν: το αντίσωμα. Στη ΣΚΠ της ανοσοκαταστολής δεν έχουν κανένα λόγο. Δεν θα έπρεπε να επηρεάζονται. Άρα, οδηγούμαστε σε άτοπο, γιατί για μια ακόμα φορά τα γεγονότα καταρρίπτουν τη θεωρία. Αντίθετα η φλεβική προσέγγιση δείχνει για άλλη μια φορά να εξηγεί τα φαινόμενα. Εδώ ακριβώς ήθελα να καταλήξω.